Vorige pagina

Religie

Volgende Pagina

Keuzes

Mensen

          We gaan het nu hebben over het geloof bij de emigranten zelf. Zeker was, zoals dat altijd bij mensen is, dat ze geloviger werden als het slecht met ze ging. Het geloof werd dus nog strenger tijdens de onzekerheid van het emigreren. Maar voor de rest: hoe speelde het geloof bij hen? Waar schreven zij over?

Michigan

          Het geloof speelde ook een rol in het emigreren zelf. Zo dachten de emigranten dat God Nederland zou gaan straffen, omdat ze goddeloos was, dus moesten ze weg om dat te ontlopen. Hierover schreven ze dan ook uitvoerig naar het thuisfront.
          Maar waarom nou juist naar Michigan? Nederland was te dichtbevolkt, en de emigranten dachten dat God Michigan speciaal leeg had gelaten, voor de Nederlanders.

Kiezen van de kerk

          Je moest natuurlijk een nieuwe kerk kiezen in Michigan. Normaal gesproken nam je een die overeenkwam met een bekende kerk, jouw kerk, uit Nederland. Het was niet normaal om je aan te sluiten bij een Engelse kerk. (Trouwens, als er geen kerk was die aan je eisen voldeed, stichtte je zelf gewoon een nieuwe kerk en een nieuw kerkgenootschap.)
          De nieuwe emigranten konden dus kiezen uit verschillende kerken en kerkgenootschappen. Het maakte niet uit wat ze kozen, want het ging toch om dezelfde redenen, namelijk om hun godsdienstige overtuigingen in stand te houden en om hun kinderen volgens traditionele regels te onderwijzen. Zo werden de kerk en zijn predikant het hart van de Hollands-Amerikaanse gemeenschap.

Meet de kerk

          Als je net aankwam in een dorp, schreef je dat natuurlijk naar je familie in Nederland. Bij het beschrijven van je nieuwe huis, mat je de afstand tussen je huis en de kerk op. Niet de afstand tussen je dorp en de dichtsbijzijnde dorpen en steden. John Ebbers schreef dus ook met genoegen dat er in de buurt een nieuwe Hollandse kerk was gekomen.
"Daar is eene Hollandse gemeente gestig den 11 Mei, die gemente gestig door Domenee Wijngarden, dat is een afgeschijden gemeente. Daar zijn wij nu een klein uur af. Wij hebben de kerk veel korter bij gekregen."
          Soms zaten de mensen wel twee uur van de kerk vandaan, en dan gingen ze alsnog naar die Nederlandse kerk. Dat betekende dus wel dat ze erg vroom waren.

Het tonen van je vroomheid

          De eerste emigranten, die voor 1870 kwamen in Michigan, toonden hun vroomheid openlijker dan de tweede golf nieuwkomers. Dat kwam gedeeltelijk omdat verschillende van de eerste groep emigranten dachten dat ze maar net konden ontkomen aan Gods oordeel over Nederland, dat er aan kwam. Ze zeiden ook tegen vrienden en familie dat ze uit Nederland moesten om Gods Toorn te ontvluchten.

De dienst

          Hoe zag zo'n kerkdienst eruit? Dat heeft P. Lankester in 1865 beschreven, zo'n 'kerkdienst' was dan een opwekkingssamenkomst, waarbij de mens dus wordt bekeerd tot het christendom. Er werd dan drie maal per dag gepredikt, en er waren dan duizenden toehoorders. Mensen werd dan gevraagd om op te staan en dan te zeggen voor wie zij een gebed wilden hebben, bijvoorbeeld familie die op het slagveld waren. (Overigens, het verschil tussen de Nederlandse en Amerikaanse kerk was dat er geen collecte was in de Amerikaanse.)

Vorige pagina

Volgende pagina

 

Terug naar Cultuur