Friese emigranten
Sterk
Door de jaren heen, zijn er erg veel Nederlanders geëmigreerd naar Michigan, en dus ook veel Friezen. Zij zijn een beetje een verhaal apart. Ze lijken een veel en veel sterkere band te hebben met het thuisland (een keer, bij een concert, werd er een nummer gezongen die echt Fries was: "It Âldershûs" (het ouderlijk huis), vele inwoners uit Vriesland en omstreken moest even slikken): in dit geval dus Fryslân (Friesland). Ze emigreerden om dezelfde reden(en) als de Nederlanders, maar nu zijn er heel veel oudere emigranten waar nog maar één land voor bestaat, en dat is Friesland.
Piek
In de tijden van emigratie door Friezen waren er twee echte pieken. De jaren na 1845 waren zeer populair bij emigranten, omdat in 1834 "de Afgescheidenen" waren ontstaan (officieël "de Christelijk Afgescheidenen", en later gingen ze de "Gereformeerden" heten). Zij zagen in de VS het land van de godsdienstvrijheid, wat ze in Nederland mistten (wat toen ook al een hoge mate van godsdienstvrijheid had). Als tweede argument hadden de emigranten de slechte economie in Friesland.
Vriesland
De eerste Friese nederzetting in Michigan was "Vriesland". Gesticht door ds. M.A. Ypma, die door de "Christelijke Vereniging voor Emigratie naar Amerika" was gevraagd. Hij ging samen met zijn vrouw Jetske van der Tol en 80 andere emigranten met het zeilschip "Vesta" via dezelfde route als Van Raalte naar Michigan.
Ypma was de eerste predikant van de "Hervormde Kerk", wat men zeer waardeerde. Dat is te merken aan de plaquette die nu in "Vriesland" te bewonderen is. Later werd hij predikant in "Graafschap", "Laage Prairie" (nu heet dat "South Holland", Illinois) en als laatste in "Alto", Wisconsin. Ypma overleed in "Alto" in 1863, en hij werd begraven in "Vriesland". Hij en zijn vrouw liggen nog steeds op de begraafplaats daar, in de hoek.
Na 1880...
Na 1880 was piek 2 er alweer, door de landbouwcrisis. De "molkfeint" (de bijnaam voor de emigranten uit Friesland van toen), gingen ook naar Duitsland, maar veel naar Amerika. Wisconsin en California waren toen juist zeer in trek. Michigan in mindere mate.
In Friesland spreekt men Fries?
Friezen spreken Fries, dat zal niemand verbazen. Maar 4de generatie emigranten uit Friesland die in de VS nog steeds Fries spreken? Ja hoor, die bestaan. In het dorpje Friesland in Wisconsin, spreekt men op straat zoveel mogelijk Fries, alleen de jongste generatie spreekt eigenlijk alleen nog maar Engels.
Sterk?
In het begin zeiden we dat Friezen nog veel denken aan Friesland. Voor velen is dat ook zo, die hebben twee vaderlanden (waar ze nu wonen en natuurlijk Friesland). Sommigen dromen nog nachtelijks van hun vorige woonplaats (in Friesland dus). Toch zijn er nog een aantal die nooit meer terug willen naar Friesland, ze vonden het daar vreselijk (vandaar ook dat ze emigreerden), en dat is voor hen voldoende om nooit meer terug te gaan.
Zeeland
Over naar een andere plaats in Michigan: Zeeland. Daar wonen ook Friezen, en een tijdje terug was daar het "Burgummer Mannenkoor" op bezoek. Ze zongen sommige oud-Nederlandse nummers, die vele Friezen mee konden zingen. En zoals in het begin al was gezegd: veel waren ontroerd en moesten huilen.
Land van dromen en wensen
De emigranten gingen naar de VS omdat dat het "land van dromen en wensen" was. Sommigen hebben het echt gemaakt in de VS, en zijn nu erg rijk. Anderen hadden minder geluk, en willen/wilden eigenlijk weer terug maar hebben het geld er niet voor en bleven dus even arm als in Nederland/Friesland.
Één persoon heeft haar mening herzien, ze heeft het goed in Amerika maar ze wil graag weer terug naar Friesland: dat is nu haar "land van dromen en wensen" geworden. ("Ik soe der noch sa graach ris sjen wolle. Ik dream der wolris fan, mar it kin net mear. Wy binne te âld, de sûnens lit it net mear ta. Fryslân is it lân fan dream en winsken!" (vertaling: "Ik zou het nog zo graag eens willen zien. Ik droom er soms van, maar het kan niet meer. Wij zijn te oud, de gezondheid laat het niet meer toe. Friesland is het land van dromen en wensen!"))
