Het Lotus Effect


De Lotus (nelumbo nucifera)

Het feit dat de bladeren van o.a. de lotus nauwelijks nat worden is algemeen bekend en onderzocht. Wat men vaak over het hoofd gezien heeft is dat deze bladeren ook nauwelijks vuil worden.

Hoewel waterdruppels bij een glad opervlak vuil slechts splitsen, bij ruwe opervlakken plakt het vuil aan de druppels vast en "verlaten" samen met de druppels het blad.

Dit verschijnsel is pas recent aangetoond.

Omdat het verschijnsel goed te zien was bij de grote bladeren van de heilige Lotus (Nelumbo Nucifera), het symbool van puurheid volgens Aziatische geloven, wordt het verschijnsel het "Lotus effect" genoemd.

Als een waterdruppel over een lotus blad rolt, neemt deze al het vuil mee. Dit komt voornamenlijk door het ruwe blad opervlak waarop water en vuil niet makkelijk vast kleven.

 


Links: water valt op een glad opervlak
Rechts: water valt op een lotus blad


De oppervlakte van een lotus blad onder een microscope


Een waterdruppel op een lotus onder een microscope

 De speciale structuur van de oppervlakte van het blad en de mogelijkheid om de was te regenereren, maken het lotus effect zo onafhankelijk van natuurlijke invloeden. Anders wordt er gereageerd door anthropogenen invloeden, zoals chemicaliën. Tot deze groep behoort ook Tenside, dat op grote schaal wereldwijd gebruikt wordt in plantbeschermings middelen. Dit middel verrandert de fijne structuur van de was kristallen, waardoor de bladen minder waterafstotend worden, dat als gevolg heeft dat vuil vrij spel heeft, dat zelfs dat bijv. paddenstoelen of bacteriën overblijven dat kan leiden tot een infectie bij de plant.

Het lotus effect onstaat met behulp van een zeer effectief biologisch systeem, waardoor kunstmatige oppervlakken ontworpen kunnen worden zodat ze stof afstoten, doordat het effect is gebaseerd op een volkomen physicochemicale basis.

Er zijn vele toepassingen denkbaar (daken, autolak), waarbij zulke oppervlakken voor veel voordelen kunnen zorgen, en kunnen leiden tot een flinke besparing in schoonmaak kosten. In samenwerking met de industrie probeert men op basis van het lotus effect toepassingen te ontwerpen. Het zal echter nog een tijd duren voordat deze produkten ook echt in de winkels zullen liggen.