Instincten
De zeventiende- en achttiende eeuwse filosofen (o.a. Descartes (zie plaatje), Hobbes) hadden een meer mechanische kijk.
Zij dachten dat sommige van onze handelingen voortkomen uit interne en externe krachten waar we geen bewuste controle over hebben. Hobbes beweerde bijvoorbeeld dat de onderliggende reden van ons handelen altijd het vermijden van pijn en het zoeken naar genot is.
| "Al ons gedrag is een gevolg van instincten, die al vanaf onze
geboorte aanwezig zijn." |
Het uiterste van de mechanische kijk is de theorie van de instincten. Een instinct is een aangeboren biologische kracht die het organisme beveelt zich op een bepaalde manier te gedragen. De grootste voorstander van de instinctentheorie was de psycholoog McDougall. Hij veronderstelde dat al onze gedachten en al ons gedrag een gevolg was van instincten, die vanaf de geboorte vastlagen maar die wel bijgesteld kunnen worden door leren en ervaringen.
McDougall noemde in zijn boek Social Psychology al een aantal instincten, waaronder:
vlucht (bij gevaar), nieuwsgierigheid, vechtlust en voortplanting.
Later breidde hij deze lijst uit met 8 andere instincten. Door het wijzigen en combineren van deze instincten probeerde hij het gehele menselijke gedrag te verklaren.
Veel psychoanalytici steunden de instinctentheorie. Freud beweerde bijvoorbeeld dat twee dingen het menselijk gedrag bepaalden: de levensinstincten (als voorbeeld hiervan noemde hij seksuele lust) en de doodsinstincten, die zich uiten in agressiviteit.
Al snel bleek dat er heel veel instincten waren. En al die instincten verklaarden eigenlijk maar weinig. Er werden zoveel instincten bedacht dat ieder gedrag er wel mee te verklaren viel. Door te stellen dat een bepaald gedrag veroorzaakt wordt door een instinct, heb je slechts een beschrijving van het gedrag, maar geen verklaring.
In de twintiger jaren werd de instinctentheorie vervangen door de theorie van aansporingen ("drives"). Zo'n aansporing is een opgewekte situatie die voortkomt uit een biologische behoefte ("need"), zoals bijvoorbeeld dorst. Deze situatie zet het organisme aan om zijn behoefte te vervullen. Gebrek aan eten bijvoorbeeld, veroorzaakt een chemische verandering van het bloed, die een behoefte voor eten aangeeft, en die het organisme de drang geeft om te gaan eten.
|
|
|
Heeft u meer informatie over Fundamentele drijfveren? Voeg het a.u.b. toe in onze database.
|
|
|
pain