Zanim zaczniemy mówić o mechanizmie mikroewolucji wyjaśnijmy kilka pojęć.

Populacja to grupa osobników tego samego gatunku, zamieszkujących ten sam teren w tym samym czasie.

(populacja dżdżownic na trawniku, jabłek w ogrodzie)

Organizmy haploidalne(n), na przykład bakterie, mają pojedynczą informację genetyczną. Większość organizmów jest diploidalna. Są również organizmy poliploidalne - mające trzy lub więcej zestawów chromosomów, na przykład pszenica, tytoń, ziemniaki.

Organizmy diploidalne(2n) mają w jądrach komórkowych dwa zestawy chromosomów.
Chromosom z pierwszego zestawu ma swój odpowiednik w drugim zestawie. Razem tworzą parę chromosomów homologicznych.
Chromosomy homologiczne kodują tego samego typu informacje genetyczną, są podobnej wielkości i mają podobny kształt. Chromosomy zbudowane są z genów.
Gen to odcinek podwójnego heliksu DNA zbudowany z określonej ilości par nukleotydów. Nukleotydy ułożone są w ściśle określonej kolejności.
Gen zajmuje w chromosomie określone miejsce - locus. Różnw warianty genu, które zajmują te same pozycje w chromosomach homologicznych to allele.
Allele kodują różne warianty tej samej cechy. Hipotetyczny przykład: w populacji mogą występować trzy allele genu kodującego kolor tęczówki: allel kodujący kolor brązowy, niebieski i zielony.
Geny wszystkich osobników całej populacji tworzą pulę genów.

(wymyślony przykład)
Mysz jest diploidalna, więc wszystkie jej cechy, na przykład kolor sierści są kodowane podwójnie. Przypuśćmy, że w populacji myszy są dwa allele genu, który decyduje o kolorze sierści - biały(w) i czarny(b). Wszystkie możliwe kombinacje tych alleli: ww, bb i wb to możliwe genotypy. W zależności od tego, który z genów jest dominujący, takiego koloru będzie mysz . W tej populacji będą dwa fenotypy: mysz biała i mysz czarna. Jeśli gen białej sierści jest dominujący, mysz o genotypie wb albo ww będzie fenotypowo biała, a mysz o genotypie bb będzie fenotypowo czarna.

Powyższy tekst zawiera pewne uproszczenia. Geny mogą kodować więcej niż jedną cechę. Jedna cecha może też być kodowana przez więcej niż jeden gen. Istnieją też inne zależności (niż dominacja i recesywność) miedzy między allelami przy determinowaniu cechy.