Ludzie od zarania dziejow wykonywali różne przedmioty. Nazywamy je dziełami, wytworami, ale nie wszystkie z nich uznano za dzieła sztuki. Dlaczego? Dlatego, że dzieło sztuki to nie tylko przedmiot. Obraz nie jest tylko kawałkiem płótna pokrytego farbami. To coś więcej. Dzieła sztuki nie można odbierać tylko wzrokowo - a tak niestety postrzega je większość ludzi. Różnica między tym, co nazywamy "wyrobem rzemieślniczym" lub nawet kiczem, a dziełem sztuki jest dosyć trudna do zdefiniowania. Mimo wszystko jednak możliwa. Stanisław Ossowski (1897 - 1963), polski socjolog i teoretyk kultury, tak pisze o dziele sztuki: "Każde oryginalne dzieło sztuki wprowadza do świata naszych spostrzeżeń jakąś nową treść, jakieś nowe formy, nowe motywy" [1]. Jest to rzeczywiście bardzo trafne określenie, bo przecież każde dzieło sztuki jest zawsze czymś nowym, zaskakującym, ukazującym nam coś, czego nigdy wcześniej nie widzieliśmy. Poszerza nasze widzenie świata o rejony, których nie moglibyśmy poznać w żaden inny sposób jak tylko przez sztukę. Bo w sztuce cenne są rzeczy, które mówią coś w sposób nowy, jedyny i niepowtarzalny. Najpiękniejsze wydaje się to, co najrzadsze, czasem jedyne w świecie. Paul Klee (1879 - 1940) powiedział kiedyś: "Ja nie maluję człowieka takiego jakim jest, ale takiego jakim mógłby być" [2].

Dlaczego istnieją dzieła sztuki?

Czy dzieła sztuki są nam potrzebne? Dlaczego istnieją? Lew Tołstoj (1828 - 1910), znany pisarz i myśliciel rosyjski, powiedział: "Aby ściśle określić sztukę, należy przede wszystkim przestać widzieć w niej środek wywoływania przyjemności, lecz rozpatrywać ją jako jeden z warunków życia ludzkiego. Rozpatrując zaś sztukę w ten sposób, nie możemy nie dojrzeć, że jest ona jednym ze sposobów wzajemnego obcowania ludzi... (...) sztuką ludzie przekazują sobie nawzajem swoje uczucia" [3].

Sztuka jest czymś ważnym dla artystów (prawdziwy artysta tworzy, bo po prostu nie może tego nie robić), ale także dla zwykłych ludzi. Czy można żyć bez sztuki? Naturalnie! Nie jest niezbędna, ale... wzbogaca życie, niekiedy nadaje mu sens. Można poprzestać na konsumpcji, ale można też robić rzeczy zbędne (z punktu widzenia większości). I chyba właśnie na tym polega różnica między zwierzęciem a człowiekiem. Każdy człowiek posiada potrzebę codziennego obcowania z dziełem sztuki. Ten, który kształcił swe oko, i ten, który tego nie robił. A wrażliwym na sztukę może być jedynie wówczas, gdy możliwie często z nią obcuje (np. przez chodzenie do galerii). Wtedy, jakby "niechcący" nabiera umiejętności i chęci dostrzegania potrzeby obecności dzieł sztuki w swoim życiu.

Często nie zdajemy sobie sprawy z tego, że ze sztuką spotykamy sie niemal wszędzie. Aby obcować z dziełami sztuki nie musimy wybierać się specjalnie do galerii, czy muzeum (chociaż tam na pewno zobaczymy dzieła uznane i docenione przez krytyków i historyków sztuki). Sztuka od zawsze istniała w naszym codziennym życiu. Wystarczy, że wyjdziesz na ulicę, a na pewno prędzej czy później napotkasz jakieś dzieło sztuki. Przecież sztuka, to także architektura (wiele budynków ma bardzo interesujące formy), dobry plakat, np. filmowy czy teatralny (czasami reklamowy), graffiti (pomalowane mury nieraz mają dużą wartość artystyczną - o ile nie jest to zwykły wandalizm), przedmioty użytkowe (meble, naczynia, a nawet samochody czy solniczki są projektowane przez znanych artystów i są dziełami sztuki, moda (niejeden manekin na wystawie ma na sobie prawdziwe dzieło - wybitni i nowatorscy projektanci mody to także artyści), artystyczne zdjęcia w różnych magazynach. Tak więc dzieła sztuki to nie tylko obrazy i rzeźby, ale wiele przedmiotów, z którymi spotykamy się na co dzień.