HOW TO UNDERSTAND A WORK OF ART

Mona Lisa

	Mona Lisa, namalowany przez Leonarda da Vinci portret żony francuskiego kupca Francesca di Bartolommeo di Zanobi del Giocondo, kobiety mającej wówczas około 25 lat, powstał w latach 1503 - 1506. Obraz ma własną, bogatą legendę, która uznała go za najwyższy szczyt osiągnięć artystycznych twórcy, uczyniła z niego relikwię sztuki. Już Vasari w 1550 roku opisuje portret w słowach pełnych niekłamanego zachwytu i kończy: "Obraz uważany jest za dzieło najwspanialsze, niemal żywe" [5]. Leonardo nie rozstawał się z obrazem do śmierci, potem dzieło wzbogaciło zbiory królów Francji. Przez cały XVI wiek powstają liczne naśladownictwa i warianty obrazu. Natomiast w XX wieku artyści awangardy, poczynając od Marcela Duchampa, uczynili wszystko, by obraz przestał być uważany za wzorzec piękna. Najwięcej szkód poczynił jednak czas, likwidując świeżość i blask kolorów. W latach 1911 - 1915 obraz był wykradziony z Luwru i przechowywany we Włoszech. Słynny uśmiech Mony Lisy nie jest czymś wyjątkowym, w taki sam tajemniczy uśmiech Leonardo wyposażył niemal wszystkie swoje postacie dojrzałego okresu twórczości.
Obraz Jeana Metzingera (1883 - 1956) Popołudniowa kawa z 1911 roku wprawdzie nie przedstawia Giocondy, jednak przez jednego z krytyków nazwany został "Moną Lisą kubizmu".
	Marcel Duchamp (1887 - 1968) jest ojcem ready-mades, czyli spotykanych w życiu przedmiotów gotowych, z których artysta robi dzieło sztuki dodając im lub odbierając jakiś szczegół w przebłysku intuicji. Do najbardziej znanych ready-mades należy między innymi Joconde L.H.O.O.Q. z 1919 roku. Jest to reprodukcja Mony Lisy Leonarda, na której Duchamp domalował wąsy i litery L.H.O.O.Q., co wymawiane po francusku daje kalambur (gra słów).
Mona Lisa with Keys Fernanda Légera (1881 - 1955) z 1930 roku jest jednym z bardziej zagadkowych obrazów tego twórcy.
	Andy Warhol (1928 - 1987) niejednokrotnie w swoich pracach wykorzystywał gotowe obrazy np. Ostatnią Wieczerzę Leonarda da Vinci. Stworzył także Podwójny portret Mony Lisy.