Tokamak

TOKAMAK

Tokamak jest urz±dzeniem s³u¿±cym do wytwarzania gor±cej plazmy i prowadzenia badañ nad syntez± j±drow± (fuzj±). Jest zbudowany z pier¶cieniowej komory pró¿niowej, która obejmuje rdzeñ potê¿nego transformatora. Komora wype³niona jest zjonizowanym gazem (deuterem albo deuterem i trytem). Pole magnetyczne pochodz±ce z transformatora indukuje pr±d elektryczny w pier¶cieniu gazu. Pr±d ten powoduje wy³adowania w gazie. Zachodzi jeszcze wiêksza jego jonizacja i ogrzewanie. W koñcu tworzy siê gor±ca plazma. Gor±ca plazma jest utrzymywana w zwartym s³upie wewn±trz pier¶cienia dziêki silnemu polu magnetycznemu.
Pierwszy tokamak powsta³ w roku 1950 w Instytucie Energii Atomowej w Moskwie. W Wielkiej Brytanii istnieje potê¿ny tokamak JET. Przeprowadzono w nim w 9 listopada 1991 roku eksperyment, w którym uda³o siê przeprowadziæ reakcjê syntezy deuteru i trytu:

(3 - 1)H + (2 - 1)H -› (4 - 2) He + (1 - 0)n + 17,6 MeV

(1)

Reakcjê tê utrzymano przez oko³o 2 godziny i uzyskano dziêki niej moc w przybli¿eniu 1 MW. Inne wielkie tokamaki to TFTR - Princeton (USA) i JT-60 (Japonia).