|
|
|
Ernest Rutherford urodził się 30 sierpnia 1871 roku w Brightwater w pobliżu miasta
Nelson w Nowej Zelandii. Uczył się na nowozelandzkim uniwersytecie, a następnie uzyskał stypendium w
Cambridge. Tam pracował pod kierownictwem Sir Josepha Johna Thomsona
w Laboratorium Cavendisha. Tam też uzyskał stopień doktora. Otrzymał katedrę fizyki na uniwersytecie w
Montrealu. Zajął się badaniem promieniotwórczości wykrywając cząstki
alfa i beta. Cząstki alfa to, jak stwierdził w 1899 roku, strumień atomów helu
pozbawionych elektronów, a cząstki beta - to elektrony. W 1903 roku opublikował we
współpracy z Frederic'iem Soddy'm (brytyjski naukowiec; badacz
promieniotwórczości; noblista z 1921 roku) pracę -
"Przemiana promieniotwórcza". Znalazł się w niej wzór opisujący zależność promieniowania od czasu i dowód
na to, że ilość rozpadów promieniotwórczych w próbce jest proporcjonalna do ilości atomów substancji
adioaktywnej. Odkrył, że stała proporcjonalności dla różnych pierwiastków wyrażona jest inną stałą, którą
nazwał stałą radioaktywną (stałą zaniku). Wyznacza ona szybkość zachodzenia przemian radioaktywnych. Rok
później Rutherford stwierdził, że odwrotność stałej zaniku pomnożona przez pewną liczbę określa czas
połowicznego rozpadu (czas po jakim ilość radioaktywnego pierwiastka spada o połowę). Naukowiec dowiódł
tego badając pierwiastki polon i rad, dla których czas połowicznego rozpadu jest znacznie krótszy niż
dla uranu.
W roku 1907 Rutherford wrócił do Anglii. Został profesorem w Manchesterze.
Zajął się badaniem oddziaływania promieni alfa z materią. Skonstruował wraz z Hansem Geigerem (twórca
licznika cząstek; podał empiryczne prawo rozpadu promieniotwórczego) przyrząd do rejestrowania cząstek
alfa - spintaryskop. Dzięki temu urządzeniu asystentom Rutherforda - Geigerowi i Marsdenowi udało się
zaobserwować zjawisko, które później - w 1911 roku - wyjaśnił Rutherford budując nowy, planetarny model
atomu.
W 1914 roku Rutherford udowodnił falową strukturę promieniowania gamma. W roku 1919
przeniósł się do Cambridge, gdzie objął kierownictwo Laboratorium Cavendisha. W tym samym roku udało mu
się przeprowadzić pierwszą w historii sztuczną przemianę jądrową.
Naświetlając promieniami alfa atomy azotu otrzymał nowy rodzaj promieniowania o masie atomu wodoru
i ładunku dodatnim. Był to strumień protonów:
