|
ERNEST RUTHERFORD
|
 |
Ernest Rutherford
urodzi³ siê 30 sierpnia 1871 roku w Brightwater w
pobli¿u miasta Nelson w Nowej Zelandii. Uczy³ siê
na nowozelandzkim uniwersytecie, a nastêpnie uzyska³
stypendium w Cambridge. Tam pracowa³ pod kierownictwem
Sir Josepha Johna Thomsona w
Laboratorium Cavendisha. Tam te¿ uzyska³ stopieñ
doktora. Otrzyma³ katedrê fizyki na uniwersytecie w
Montrealu. Zaj±³ siê badaniem promieniotwórczo¶ci
wykrywaj±c cz±stki alfa i beta.
Cz±stki alfa to, jak stwierdzi³ w
1899 roku, strumieñ atomów helu pozbawionych
elektronów, a cz±stki beta - to
elektrony. W 1903 roku opublikowa³ we wspó³pracy z
Frederic'iem Soddy'm (brytyjski naukowiec; badacz promieniotwórczo¶ci;
noblista z 1921 roku) pracê - "Przemiana
promieniotwórcza". Znalaz³ siê w niej wzór
opisuj±cy zale¿no¶æ promieniowania od
czasu i dowód na to, ¿e ilo¶æ
rozpadów promieniotwórczych w próbce jest
proporcjonalna do ilo¶ci atomów substancji
adioaktywnej. Odkry³, ¿e sta³a
proporcjonalno¶ci dla ró¿nych
pierwiastków wyra¿ona jest inn±
sta³±, któr± nazwa³
sta³± radioaktywn± (sta³± zaniku).
Wyznacza ona szybko¶æ zachodzenia przemian
radioaktywnych. Rok pó¼niej Rutherford
stwierdzi³, ¿e odwrotno¶æ sta³ej zaniku
pomno¿ona przez pewn± liczbê okre¶la czas
po³owicznego rozpadu (czas po jakim ilo¶æ
radioaktywnego pierwiastka spada o po³owê). Naukowiec
dowiód³ tego badaj±c pierwiastki polon i rad,
dla których czas po³owicznego rozpadu jest znacznie
krótszy ni¿ dla uranu.
W roku 1907 Rutherford
wróci³ do Anglii. Zosta³ profesorem w
Manchesterze. Zaj±³ siê badaniem
oddzia³ywania promieni alfa z materi±.
Skonstruowa³ wraz z Hansem Geigerem (twórca licznika
cz±stek; poda³ empiryczne prawo rozpadu
promieniotwórczego) przyrz±d do rejestrowania
cz±stek alfa - spintaryskop. Dziêki temu
urz±dzeniu asystentom Rutherforda - Geigerowi i Marsdenowi
uda³o siê zaobserwowaæ zjawisko, które
pó¼niej - w 1911 roku - wyja¶ni³ Rutherford
buduj±c nowy, planetarny model atomu.
W 1914 roku Rutherford
udowodni³ falow± strukturê promieniowania gamma.
W roku 1919 przeniós³ siê do Cambridge, gdzie
obj±³ kierownictwo Laboratorium Cavendisha. W tym samym
roku uda³o mu siê przeprowadziæ pierwsz± w
historii sztuczn±
przemianê j±drow±. Na¶wietlaj±c
promieniami alfa atomy azotu otrzyma³ nowy rodzaj
promieniowania o masie atomu wodoru i ³adunku dodatnim.
By³ to strumieñ protonów:
