Średniowiecze to okres ponad 1500 lat pomiędzy początkiem naszej ery, a XV stuleciem. Charakteryzowało się ono znacznym zahamowaniem rozwoju myśli naukowej. Dotyczyło to również atomistyki. Po licznych osiągnięciach greckich filozofów, zabrakło sukcesów średniowiecznych. Zaledwie kilku światłych myślicieli zajęło się dociekaniem struktury świata. Większość bowiem filozofów tej epoki pozostała przy autorytecie Arystotelesa przyjmując w tym również jego pogląd na budowę materii.
Wiele osiągnięć kultury antycznej, w tym atomistyki, zostało przeniesionych do państw arabskich.
Mutakallimunowie - "ludzie słowa", grupa filozoficzno-religijna działająca w krajach islamu między
IX, a XI wiekiem starała się w racjonalny sposób tłumaczyć religię. Opierała się na atomistyce, która, jak uważali
wyznawcy, najlepiej ze wszystkich nauk dawała się pogodzić z Koranem. Atomy miały być składnikami wszystkich
substancji. Przy boskiej pomocy atomy mogły się łączyć tworząc nową substancję. Były jednorodne, różniły się
tylko własnościami przypadkowymi. Wpływały na cechy gatunkowe zbudowanych z nich przedmiotów.
Mutakallimunowie byli zwolennikami determinizmu - świat miał być uzależniony od atomów i od
Opatrzności - woli boskiej, przyczyny powodującej ruch atomów i nadającej im własności. W takim razie życie
człowieka (złożonego z atomów) również podlegało bożej woli.
W Europie natomiast powstała i rozwijała się szkoła w Chartres - instytucja mająca służyć rozwojowi nauk nieteologicznych. Studiowano tu starożytne dzieła filozoficzne dużo uwagi poświęcając również atomistyce Demokryta.
| Wilhelm z Conches (1080 - 1145 A.D.), wybitny teoretyk tej szkoły zgodził się z Demokrytem, że świat złożony był z prostych, niepodzielnych, nieuchwytnych rozumowo cząsteczek, które można poznać jedynie na drodze umysłowej. |
Średniowiecze nie przyniosło żadnej doniosłej przemiany w pojmowaniu budowy świata. Dzieła
starożytnych atomistów nie były często czytane . Nie starano się ich rozwinąć. Większość umysłów tamtej epoki,
zarówno w Europie, jak i w krajach islamu, była zajęta rozważaniami teologicznymi, a nauka opierała się na
religii (również atomistyka, jak miało to miejsce u Mutakallimunów. Zdarzało się nawet,
że oświeceni ludzie, tacy jak Wilhelm z Conches, byli uznawani za heretyków. Jednak już
wkrótce miał się dokonać przełom. Nadchodziły czasy wielkich fizyków, którzy mieli zmienić obraz świata -
zapoczątkować naukę nowożytną.
WIEK XIX | PROMIENIE KATODOWE | PODSUMOWANIE
