Verken de Kosmos

Galactapedium

Cosmos Quiz

Site Informatie

Index Pagina

Gammastraling
Elektromagnetische straling die op grond van de dualiteit van deeltjes- en golfkarakter ook kan worden opgevat als een bundel fotonen van hoge energie.

Geofysica
De wetenschap die zich bezighoudt met de fysische verschijnselen van het inwendige van de aarde, de aardoppervlakte en de dampkring. Geofysische verschijnselen in het inwendige van de aarde zijn aardbevingen en het aardmagnetisme. Het onderzoek daarvan werpt licht op de structuur en de eigenschappen van de aard- korst en van het diepe inwendige van de aarde.

Gravitatiecollaps
De snelle ineenstorting van een ster aan het eind van haar bestaan onder invloed van haar eigen zwaartekracht. Een ster verkeert het grootste deel van haar bestaan in een hydrostatisch evenwicht, dwz. overal in de ster wordt de zwaartekracht gecompenseerd door de thermische gasdruk. Als tenslotte echter alle kernenergie in het inwendige verbruikt is, zal de temperatuur daar snel dalen en de gasdruk minder worden. De zwaartekracht wordt dan niet meer gecompenseerd en de ster gaat inkrimpen. Deze implosie, die in het centrum van de ster begint, voltrekt zich bij een ster van wat grotere massa (een paar maal die van de zon) binnen een seconde en gaat in de buitenlagen van de ster gepaard met explosieve verschijnselen ten gevolge van het plotseling vrijkomen van daar nog aanwezige kernenergie. Dit ver- schijnsel wordt waargenomen als een zgn. supernova.

Gravitatieconstante
De evenredigheidsfactor G in de gravitatiewet van Newton. Pas vele jaren na zijn dood werden pogingen gedaan G te meten. De eerste metingen, berustend op de invloed van een bergmas- sief op de valversnelling, waren onnauwkeurig. In 1798 heeft H. Cavendish de eerste nauwkeurige meting volbracht.

Gravitatielens
Het verschijnsel dat de straling van een ver hemellichaam in het gravitatieveld van een meer nabij hemellichaam zodanig wordt afgebogen dat het aan de hemel een beetje lijkt te zijn verplaatst. Het verschijnsel werd al in 1915 door A. Einstein voorspeld, namelijk als uitvloeisel van zijn algemene relativiteitstheorie waarin ruimte en tijd door massa plaatselijk worden gekromd. Het effect werd voor het eerst waargenomen in 1919 bij sterren vlak naast de verduisterde zon. In 1979 werd bij een quasar die achter een gewoon sterrenstelsel stond de kosmische lenswerking ontdekt en sinds 1984 blijkt dat ook gewone sterrenstelsels en radiosterrenstelsels elkaar van plaats of van vorm kunnen doen veranderen. Het verschijnsel kan worden gebruikt voor het op onafhankelijke wijze afleiden van de massa van het voorgrondobject.

Grootheid
Algemene naam voor begrippen zoals 'lengte', 'tijd', 'massa', 'energie' enz. die in de natuurkunde en de techniek worden gehanteerd.