Degeneratie
Of ontaarding is in de astronomie een toestand van materie waarbij deze zo dicht opeen gepakt zit dat de afstanden tussen de atoomkernen kleiner zijn dan de diameter van de binnenste elekktronenschil. In deze toestand kunnen elektronen geen gebonden banen meer beschrijven rond atoomkernen en vormen ze een gas van vrije deeltjes die tussen de atoomkernen door zwerven, te vergelijken met de toestand in metalen, waarin de buitenste valentieciektronen van de atomen een vrij gas vormen, wat het hoge geleidingsvermogen der metalen veroorzaakt.

Deimos
Een der manen van de planeet Mars, ontdekt door A. Hall in 1877.

Densiteit
In de fysica de dichtheid van een stof.

Dierenriem
Gordel aan de hemel langs de eliptica, ter breedte van ca. 20', waarin de zon, de maan en de planeten zich schijnbaar bewegen. De dierenriem is verdeeld in twaalf vakken, elk 30' lang, beginnend bij het lentepunt (het punt dat de zon omstreeks 21 maart passeert). De twaalf vakken vallen ongeveer samen met twaalf sterrenbeelden die dieren of althans mythologische wezens representeren, vandaar de naam. (Het sterrenbeeld Weegschaal past niet in de dierenfamilie; het is later toege- voegd.) Vele van deze sterrenbeelden zijn ontstaan bij de eerste landbouwvolken, die bij het bepalen van zaaitijden e.d. een soort kalender nodig hadden. In welhaast alle oude beschavingen vindt men een dierenriem, bestaande uit twaalf tekens.

Differentiële rotatie
Het verschijnsel dat verschillende delen van een systeem met verschillende snelheden ronddraaien. Bij vaste objecten, zoals de aarde, is dat niet mogelijk. Bij gasvormige hemellichamen, zoals de zon en Jupiter, draaien de equatoriale gebieden wat sneller dan de polaire gebieden. Bij een uit afzonderlijke sterren opgebouwd sterrenstelsel hangt de omloop- tijd af van de afstand van de desbetreffende ster tot het centrum van het stelsel.

Buiging of diffractie
Verschijnsel dat optreedt wanneer lopende golven hindernissen ontmoeten, resulterend in een nieuw golfpatroon, waardoor (in het geval van licht) ook in die delen van de ruimte een lichtgebied ontstaat waar volgens de rechtlijnige voortplanting alleen maar schaduw zou kunnen zijn.

Dione
Een satelliet van Saturnus, in 1684 door Cassini ontdekt

Dopplereffect
Het in 1842 door C.J. Doppler afgeleide verschijnsel dat de waargenomen frequentie van de door een bron uitgezonden golf verandert, indien de bron en de waarnemer relatief ten opzichte van elkaar bewegen.

Drielichamenprobleem
In de hemelmechanica het vraagstuk van de onderlinge bewegingen van drie hemellichamen die elkaar alle drie aantrekken, een der moeilijkste van de hemelmechanica, in tegenstelling tot het tweelichamenprobleem. Er is weliswaar (omstreeks 1910) een wiskundige oplossing gevonden door de Finse astronoom Kari Frithiof Sundman, maar deze oplossing is dermate ingewikkeld dat men in de praktijk toch steeds weer zijn toevlucht neemt tot numerieke oplossingsmethoden, waarbij de onderlinge bewegingen der hemellichamen stap voor stap worden berekend. Met computers is dit thans in korte tijd uitvoerbaar (bijv. voor de vlucht van een ruimteschip naar de maan of naar een planeet).

Dubbelster
Paar van sterren die zeer dicht naast elkaar aan de hemel worden gezien. Dit hoeft nog niet te betekenen dat de beide sterren dicht bij elkaar staan; er kan sprake zijn van een perspectivisch effect (zgn. optische dubbelsterren). Een dubbelster waarvan de componenten evenver van ons vandaan zijn en dus werkelijk bij elkaar horen, noemt men een fysische dubbelster. De beide componenten van zo'n een systeem bewegen zich door hun wederzijdse aantrekking in banen om hun gemeenschappelijk zwaartepunt. De helderste ster wordt hoofdster genoemd, de lichtzwakkere begeleider. Fysische dubbelsterren zijn veel voorkomende objecten in het Melkwegstelsel: in de buurt van de zon is ongeveer 50% van de sterren dubbel gebleken. Een bijzondere categorie wordt ge- vormd door de nauwe dubbelsterren waarbij massaoverdracht van de ene ster op de andere plaatsvindt, wat de oorzaak is van al- lerlei bijzondere verschijnselen.

Dwergster
Benaming voor een relatief kleine ster zoals de zon. Speciale typen zijn de witte dwerg en de rode dwerg, terwijl in de afgelopen jaren ook de bruine dwerg zijn intrede heeft gedaan: een soort tussenstadium tussen ster en planeet.