 Omdat vulkanen grote verwoesting kunnen aanrichten en veel slachtoffers kunnen eisen is het van levensbelang uitbarstingen en hun vermoedelijke uitwerkingen goed te kunnen voorzien. Met allerlei nauwkeurige meetapparatuur worden de meest gevaarlijke vulkanen in de gaten gehouden. Het observeren van vulkanen is erg duur want het vereist uiterst bekwame en goed opgeleide mensen met de beste uitrustingen in observatoria. Veel gevaarlijke vulkanen liggen echter in ontwikkelingslanden die niet genoeg geld hebben om de vulkanen nauwkeurig in de gaten te houden. De belangrijkste methoden en instrumenten om uitbarstingen te kunnen voorspellen zijn: seismograaf en waarneming vanuit de ruimte met satellieten. Deze methoden worden vaak gebruikt in combinatie met elkaar. Uitstoting van gas en stoom kondigt vaak een uitbarsting aan. Als de gedragingen van een vulkaan eenmaal goed bestudeerd zijn worden die vastgelegd in risicokaarten. Observatie met seismograaf
 (Fig. 2.50) De seismograaf slaat uit als reactie op de activiteit van de Pinatubo. Credit: USGS Stijgend magma veroorzaakt aardschokken. Nadert de magma het aardoppervlak dan zullen de schokken veelvuldiger en heviger worden. Deze aardschokken zijn misschien wel het meest betrouwbare signaal dat een vulkaan op uitbarsten staat. Deze aardschokken worden geregistreerd door automatische recorders die verbonden zijn met een observatoruim. Hawaii bijvoorbeeld telt 51 van deze seismometers. Trillingsmeters Trillingmeters zijn zeer nauwkeurige waterpassen, gemaakt van drie potten met graadverdeling in een driehoek gezet en gevuld met water of kwik. Stijgend magma in een vulkaan veroorzaakt vaak veranderingen in de grond. Met trillingsmeters kun je die veranderingen vaststellen en meten. Het uitstulpen van stijgend magma wordt bijvoorbeeld gemeten door een trillingsmeters. Dit proces kan plaats vinden in de beginfase van een uitbarsting. Zoiets heeft men geconstateerd bij Mount St.Helens twee maanden voor de eigenlijke uitbarsting in 1980. Bewaking per satelliet Observatie per satelliet is zeer duur en staat eigenlijk nog wat in de kinderschoenen. Toch kun je stellen dat dit de voorspellingsmethode van de toekomst zal zijn. Zo wordt het Global Position System (GPS) gebruikt om veranderingen in de aardbodem in de gaten te houden. Dit wordt in het bijzonder gedaan in de buurt van vulkanen omdat dat kan wijzen op naderende uitbarstingen. GPS gebruikt informatie van satellieten die rond de aarde vliegen.
 (Fig. 2.51) Global Positioning SystemCotopaxi vulkaan in Ecuador. Credit: J.W. Ewert, USGS De TOMS satelliet legde in 1991 beelden vast van de wolk zwaveldioxide die was onstaan toen Pinatubo uitbarstte. Zo kon men zien hoe deze eruptie wolk zich bewoog rondom de aarde. Gas en stoomuitstoot
 (Fig. 2.52) Met zijn gasmasker op onderzoekt deze geleerde het gas uit een fumarool. Credit: Bea Ritchie,USGS
Toenemende uitstoot van gas en stoom uit fumarolen is vaak een teken dat er magma naar het aardoppervlak stijgt. Dit soort informatie is moeilijk te krijgen omdat deze verschijnselen de gevoelige instrumenten kunnen beschadigen en gevaar opleveren voor de waarnemers.
Risicokaarten Hierop worden de gebieden met het hoogste risico aangegeven. Het is van groot belang dat deze gebieden precies en kloppend in kaart gebracht worden zodat mensen die er wonen bij gevaar geevacueerd kunnen worden.
|