
(Fig. 2.8) Eruptie.
|
Volcanic eruptions: Hoe komt een uitbarsting tot stand? Een uitbarsting begint wanneer de druk in de magmakamer de magma omhoog perst naar de krateropening via de kraterpijp. Als de magmakamer helemaal vol zit hangt de kracht van de uitbarsting af van de hoeveelheid gas en silicium in het magma. De hoeveelheid silicium bepaalt hoe de taaiheid (viscositeit) van de magma zal zijn. De hoeveelheid water in het mengsel kan omgezet worden in zeer explosieve stoom.
|
|
1. Weinig water, weinig silicium: makkelijk vloeibare lava.
|

(Fig. 2.9)
|

(Fig. 2.10)
|
2. Veel water, weinig silicium (niet taai): lavafonteinen.
|
|
3. Weinig water, veel silicium: taaie lava die makkelijk een prop zal vormen in de kraterpijp en voor hoge kegels kan zorgen.
|

(Fig. 2.11)
|

(Fig. 2.12)
|
Veel water, veel silicium ( erg taaie lava), grote kans op explosie.
|
Obstakels beinvloeden de aard van de uitbarsting eveneens. Als de kraterpijp door een lavaprop of een opeenhoping puimsteen afgesloten is zal de druk in de pijp snel opbouwen met een explosie als resultaat.
Als magma het aardoppervlak bereikt noemen we het lava. Lava kan als vloeibare stromen uit de krater komen maar ook met geweldig explosieve kracht in de lucht geslingerd worden. Samen met de lava kunnen ook stukken rots uit het binnenste van de vulkaan losgerukt, naar buiten geslingerd worden. We noemen zulke stukken vulkanisch gesteente pyroclastische rotsen. Deze stukken vallen terug op aarde in verschillende formaten en verschijningsvormen:
Stof - deeltjes kleiner dan 1/100 cm doorsnede.
Stofdeeltjes kunnen zich over zeer grote afstanden verspreiden. Bij een krachtige uitbarsting kunnen ze verschillende malen rond de aarde gevoerd worden.
As - deeltjes kleiner dan 1/10 cm in doorsnede.
De meeste vulkanische as valt op het aardoppervlak en vormt samen met regenwater een rotsachtige massa: vulkanische tufsteen.
Bom - een stuk vers gestolde lava die stolt en zijn ronde vorm krijgt terwijl hij door de lucht vliegt.
Blok - een stuk gestolde lava met scherpe hoeken.
Sintel - een stuk vulkanische rots, gevuld met luchtbelletjes, gevormd door vloeibare lava, afgekoeld in de open lucht.
Puimsteen - een stuk sintel met zoveel lucht dat het op water kan blijven drijven.
De activiteit van een vulkaan wordt bepaald aan de hand van het aantal uitbarstingen.
Een vulkaan kan actief, op gezette tijden actief, slapend of uitgedoofd zijn. Actieve vulkanen zijn voortdurend aan het uitbarsten. Ander vulkanen doen dat met regelmatige tussenpozen. Slapende vulkanen doen niets maar niet lang genoeg om te kunnen zeggen dat er geen kans zou zijn dat ze weer tot uitbarsting zouden kunnen komen. Uitgedoofde vulkanen doen sinds mensenheugenis niets meer.