Op de avond van 5 april 1815 gaf Sir Stamford Raffles, luitenant-gouverneur van Java, opdracht om met twee schepen vanuit Batavia (het huidige Djakarta) uit te varen naar de Javazee, omdat men daar zeer hevige ontploffingen had gehoord en omdat men dacht dat er een schip in nood was. Later werd duidelijk dat de 4500m. hoge stratovulkaan de Tambora het lawaai veroorzaakt had. Ze was op 10 april 1815 tot uitbarsting gekomen.
Daarbij werden op Soembawa en op de eilanden in de buurt 10.000 mensen gedood. Hierna zouden nog 82.000 mensen sterven door verhongering en ziekten (Er brak onder meer een cholera epidemie uit). Grote delen van Soembawa werden bedekt met een aslaag van 1,5 m. dik en de zee rond het eiland lag vol met dode bomen en puimsteen (dat is licht en poreus vulkanische steen die blijft drijven). Toen na een week de uitbarstingen afgelopen waren was de Tambora geen 4500m. meer, maar 2850m. hoog!
 (Fig. 2.31) Voordat de vulkaan tot rust kwam heeft hij nog drie maanden gerommeld. De zwaarste explosies waren te horen op een afstand van 1500 km. en een oppervlak van 500 vierkante kilometers was bedekt met as. Het meest opvallende echter was dat over heel de wereld veranderingen in het klimaat opgemerkt werden. Geologen van vandaag de dag hebben berekend dat de Tambora zo'n 1.7 miljoen ton puin en as de lucht in geslingerd heeft. Het meest daarvan viel weer neer in de buurt van Soembawa maar er was ook vulkanische stof bij dat zo licht was dat het in de atmosfeer bleef hangen. Deze stof bleef hoog in de stratosfeer rondzweven en werd zo verspreid over heel de aarde. Hierdoor werd een deel van het zonlicht teruggekaatst de ruimte in zodat de aarde minder zonlicht kreeg. De stof werkte ook als een reuzenfilter met als resultaat prachtige oranje zonsondergangen. Hoewel niemand de uitbarsting van de Tambora van dichtbij heeft kunnen waarnemen hebben de verslagen uit die tijd over de hevigheid van de uitbarsting en het oppervlak waarover as verspreid was, een belangrijke bijdrage geleverd tot de moderne vulkanologie. Pas in 1847, 30 jaar na de eruptie, ging een wetenschappelijke expeditie richting Tambora onder leiding van de Zwitserse botanicus Zollinger.
|
|
|