"); } // -->

Plaat tektonieken
Vulkanen
Database
Games
Comics
Leer
Topsites
Over

  
Glossary

Aa: Hawaiiaans woord voor een bepaald type lavastroom met een erg ruw oppervlak.
meer informatie

Active volcano (actieve vulkaan): Een vulkaan die tot uitbarsting komt.

Aerosol: Deeltjes die verspreid worden onder een gasachtige gedaante.

Ash (as): Zie vulkanische as.
meer informatie

Ashflow (asuitstroming): Zie pyroclastische uitstroming.
meer informatie

Astenosphere (astenosfeer): Zachte laag van de mantel, onder de lithosfeer.

Atmosphere (atmosfeer): Zone met gassen die de aarde omhult op grote hoogte.

Basalt: Een van de meest voorkomende vulkanische gesteenten, op land vind je deze steen bij sintelkegels, lavastromen, schildvulkanen en op vulkanische plateau's.Het grootste deel van de oceaanbodem wordt gevormd door basalt.

Blast (onploffing): Zeer explosieve uitbarsting met hete aswolken, en andere vulkanische materialen.
meer informatie

Block (blok): Een groot hoekig lavadeel wat bij een uitbarsting uitgestoten wordt. Gewoonlijk een meter of meer in doorsnede.

Bomb (bom): Bommen zijn grote afgeronde lavadelen die uitgestoten worden bij een uitbarsting. Vaak wordt hun vorm tijdens hun vlucht door de lucht bepaald.

Caldera: Een grote komvormige krater, vaak met een doorsnee van kilometers, gevormd door instorting van de magmakamer of door explosieve vulkaanuitbarstingen.
meer informatie

Cinders (sintels): Lichte stukken lava, tussen de 64 mm. en 30 cm. groot. Ook wel scoria genoemd.

Cinder cone (sintelkegel): Steile kegelvormige heuvel gevormd rondom een uitlaat, gewoonlijk kleiner dan 250m. Ook wel scoria-kegel genoemd.
meer informatie

Complex Volcano (complexe vulkaan): Vulkaan die bestaat uit twee of meer uitlaten of een vulkaan met nog een kegel erbij in de krater of op de zijflanken.
meer informatie

Composite Volcano (samengestelde vulkaan): Steile vulkaan, samengesteld uit afwisselende lagen lava en ander vulkanische produkten. Ook wel stratovulkaan genoemd.
meer informatie

Conduit (pijp): De gang die magma in een vulkaan volgt.
meer informatie

Continental Drift (het uiteendrijven der continenten): Theorie van de Duitse geleerde Alfred Wegener. Volgens hem bewegen de continenten in samenhang met de beweging der platen, die op hun beurt in beweging gezet worden door convectiestromen.
meer informatie

Crater (krater): Komvormige, van steile hellingen voorziene, holte aan de bovenkant van een vulkaan. De krater is gelegen boven de uitlaat waaruit vulkanisch materiaal geworpen wordt.
meer informatie

Crust (korst): Dunne buitenste laag van de aarde, die zowel de ondergrond van de continenten als van de oceanen vormt.
meer informatie

Debris Avalanche (puinlawine): Snelbewegende massa van vulkanisch gesteente, water, sneeuw, gletsjerijs, bomen en pyroclastisch materiaal.
meer informatie

Dome (koepel): Koepels ontstaan wanneer vulkanisch gesteente te taai is om ver van de uitlaat verwijderd te raken. Ze ontstaan vaak bij samengestelde vulkanen aan het einde van een uitbarsting.

Dormant Volcano (slapende vulkaan): Vulkaan die op dit moment niet actief is maar toch nog tot uitbarsting kan komen.

Eruption (eruptie, uitbarsting): De wijze waarop vaste en vloeibare gesteenten en gassen door vulkanische activiteit over het aardoppervlak worden uitgeworpen.Dit kan varieren van explosieve uitbarstingen tot rustige uitstroming van lava.
meer informatie

Extinct Volcano (uitgedoofde vulkaan): Vulkaan die sinds mensenheugenis niet meer actief geweest is en dat in de toekomst ook niet meer zal zijn.

Fissure (spleet): Barst of breuk in de aardkorst of in de helling van een vulkaan waaruit magma kan vloeien.

Flood Basalt (basaltvloed): Uitstromingen op grote schaal van basaltlava in dikke lagen over elkaar.
meer informatie

Fumarole (fumarool): Uitlaat of opening waar gas of stoom uitkomt op de helling van actieve en slapende vulkanen.
meer informatie

Gas: Zie Vulkanisch gas.
meer informatie

Hot Spot (hete plek): Plaats in de mantel waar gesteente smelt en tot magma vervormt.
meer informatie

Hydrovolcanic Eruptions (hydrovulkanische uitbarstingen): Uitbarsting waarbij water een belangrijke rol speelt.
meer informatie

Lahar: Modderstroom ontstaan door vermenging van vulkanische deeltjes en water.
meer informatie

Landslide (aardverschuiving): Beweging bergafwaarts van een massa gesteente onder invloed van de zwaartekracht.
meer informatie

Lava (lava): Magma of gesmolten gesteente dat het aardoppervlak bereikt en blootgesteld wordt aan lucht of water. Lava komt voor als stromen, zuilen, deeltjes in kegels van vulkanen en als kussenlava op de zeebodem.

Lava Flow (lava stroom): Lava die als stroom wordt uitgestoten over land vanuit een uitlaat of spleet. Voorbeelden van lavastromen zijn aa en pahoehoe lavastromen.
meer informatie

Lithosphere (lithosfeer): Vaste buitenste schil van de aarde die is samengesteld uit de aardkorst, en de vaste buitenste laag van de mantel. De lithosfeer ligt boven de asthenosfeer. Op de lithosfeer liggen de platen.
meer informatie

Maar: Duits woord voor een haast zuiver ronde krater. Gewoonlijk gevuld met (regen)water.

Magma: Zeer heet gesmolten gesteente, gevormd in het binnenste van de aarde door het gedeeltelij smelten van de mantel.

Magma chamber (magma kamer): Kamer (grot of reservoir) in de lithosfeer waarin stijgend magma zich verzamelt en langere of kortere tijd aanwezig blijft.
meer informatie

Mantle (mantel): De zones tussen aardkorst en kern.
meer informatie

Nuée ardente: Frans woord voor gloeiende lawine bestaande uit hete gassen en vukanische delen in alle soorten en maten: as, puimsteen, puin, enz..
meer informatie

Oceanic Ridge (oceanische rug): Rug op de oceaanbodem waar tweeaangrenzende platen uiteen drijven en waar nieuwe aardkorst gevormd wordt door vulkaanerupties.
meer informatie

Pahoehoe: Hawaiiaanse term om dunne, snel vloeiende lavastromen met een glasachtig oppervlak aan te duiden.
meer informatie

Phreatic Eruption (phreatische uitbarsting): Plotselinge uitbarsting met veel geweld van stoom, veroorzaakt door de wisselwerking tussen water en heet vulkanisch gesteente.

Phreatomagmatic Eruption (phreatomagmatische uitbarsting): Uitbarstingen gekenmerkt door stoomexplosies veroorzaakt door wisselwerking van oppervlaktewater en stijgend magma.
meer informatie

Pillow lava (kussenlava): Aaneengekoppelde klonten lava onstaan onder water door een uitbarsting onder zee.
meer informatie

Plate (plaat): Grote landschollen waarin zowel de korst als het bovendeel van de mantel verdeeld zijn.
meer informatie

Plate Tectonics (plaat tektonieken): Theorie over de platen en hun bewegingen.
meer informatie

Plinian Eruption (Pliniaanse uitbarsting): Een van de meest explosieve soorten uitbarstingen, met lahars en nuées ardantes.
meer informatie

Plug: Lava, gestold in de pijp van een uitgedoofde vulkaan.
meer informatie

Pumice (puimsteen): Poreuze sintel, zo licht dat het blijft drijven.

Pyroclastic (pyroclastisch): bijvoeglijk naamwoord om vulkanisch steenmateriaal te te beschrijven .

Pyroclastic Flow (pyroclastische uitstroming): Mengsels hete gassen en as die snel van de helling van een vulkaan kunnen komen razen.
meer informatie

Ring of Fire (Ring van Vuur): De band van vulkanen die de Stille Zuidzee omringt. In deze band ligt twee derde deel van de actieve vulkanen op onze aardbol. De 'Ring of Fire' bevat de vulkanen van Japan, Kamchatka, Zuid Alaska, de Aleoeten, de gebergten van de VS en Canada, Midden-Amerika, de Andes, Nieuw Zeeland, Tonga, Vanuata, Papua- Nieuw Guinea, Indonesie, de Filippijnen, de Marianen,Izu en Bonin.

Seafloor spreading (uitbreiden van de zeebodem) Proces waarbij de zeebodem zich verder uitstrekt als twee platen uiteen drijven.
meer informatie

Seismograph (seismograaf): Instrument om trillingen in de aarde vast te leggen.
meer informatie

Shield Volcano (schild vulkaan): Vulkaan met brede kegel en glooiende hellingen, opgebouwd uit lavastromen.
meer informatie

Silica (silicium): Belangrijk onderdeel van vulkanisch gesteente. Bepaalt de vloeibaarheid van magma. Hoe meer silica hoe groter de taaiheid van magma.
meer informatie

Solfatara: Italiaans woord om een fumarool aan te duiden waar zwavelachtige gassen uitkomen.

Spatter (spat): Lavafragmenten tussen de 64mm. en 30 cm, groot, vaak uitgestoten als hete klodders. Plakt aan elkaar en vormt kegels met steile hellingen.
meer informatie

Spatter cone (spatkegel): Kegel met steile hellingen gevormd door hete kloddertjes (spatten).
meer informatie

Stratosphere (stratosfeer): Bovenste laag van de atmosfeer.

Stratovolcano (strato vulkaan): Zie samengestelde vulkaan.
meer informatie

Strombolian Eruption (uitbarsting van het Stromboli-type): Korte erupties waarbij blokken en bommen uitgestoten worden. Lavastromen kuunen ook voorkomen.
meer informatie

Subduction (subductie): Proces waarbij de ene plaat onder de andere gedrukt wordt, de mantel in, als twee platen naar elkaar toe drijven.
meer informatie

Tephra: Verzamelnaam voor alles wat uit een krater of uitlaat gegooid wordt bij een uitbarsting.

Tremor (trilling): Siddering van de aarde met lage omvang, in verband te brengen met het stijgen van magma.

Tsunami: Japans woord wat slaat op reusachtige vloedgolven, veroorzaakt door uitbarstingen of aardbevingen.
meer informatie

Tuff Cone (tufsteen kegel): Steile kegelvormige heuvel met diepe wijde krater. De kegel is samengesteld uit dunne lagen fijne deeltjes. Een kegel van tufsteen is kleiner en steiler dan een ring van tufsteen.

Tuff Ring (ring van tufsteen): Brede, ronde opeenhoping van fijne fragmenten voorzien van een lage omranding en ingebed in de aarde rond een krater. Doorsnee vaak 1km. De krater van zo'n ring is breder dan die van een sintelkegel.

Vent (uitlaat): Opening in het aardoppervlak waar vulkanisch materiaal door naar buiten komt.
meer informatie

Viscosity (viscositeit): Geeft aan hoe kleverig en dik magma of lava is.
meer informatie

Volcanic Ash (vulkanische as): Vulkanisch gesteente met kracht uitgestoten uit een uitlaat in deeltjes van minder dan 2 mm.. As kan vast of gesmolten zijn bij uitstoting.
meer informatie

Volcanic Gas (vulkanisch gas): Bevindt zich in magma. Bij het opstijgen van magma naar het aardoppervlak komen er gassen vrij die de kracht van de eruptie in sterke mate kunnen beinvloeden. Sommige gassen zijn giftig en kunnen mensen laten stikken. Voorbeelden van gas: stoom, zwaveldioxide en koolzuurgas.
meer informatie

Volcano (vulkaan): Een kegel gevormd boven en rond een uitlaat door opeenhopingen van uitgeworpen materialen zoals as, puimsteen, lavastromen en ander vulkanisch gesteente. "Vulkaan" kan slaan op de kegel en/of op de uitlaat.
meer informatie

Volcanologist (vulkanoloog): Iemand die het gedrag van vulkanen bestudeert.

Volcanology (vulkanologie): De wetenschap die vulkanen bestudeert.

Vulcan (Vulcanus): God van het vuur bij de oude Romeinen. Vulkaan komt van Vulcanus.
meer informatie

Vulcanian Eruption (Vulcanische eruptie): Dit type uitbarsting vertoont veel gelijkenissen met hydrovulkanische erupties. Veel gas, as, sintels en puimsteen komen vrij.
meer informatie