Oko ludzkie ma w przybliżeniu kulisty kształt. Jest otoczone trzema odrębnymi warstwami tkanki. Zewnętrzna warstwa, twardówka, jest nadzwyczaj twarda jej zadaniem jest ochrona gałki ocznej. Jej inna nazwa - białkówka, wzięła się od jej białego koloru. W części przedniej jest ona cieńsza, przezroczysta i nosi nazwę rogówka. Przepuszcza ona światło do wnętrza oka i załamuje promienie świetlne tak, żeby mogły być one zogniskowane na soczewkę. Powierzchnia rogówki utrzymuje wilgoć i czystość dzięki wydzielinie z gruczołów łzowych.
Podobnie jak tkanki z centralnego systemu nerwowego, głównym napędem metabolicznym dla tkanek oka jest glukoza. Rogówka, która nie jest jednorodną tkanką otrzymuje stosunkowo duży procent ATP z przemiany metabolicznej.
Środkowa pokrywa oka, naczyniówka, jest głęboko przepigmentowana melaniną i dobrze zaopatrzona w naczynia krwionośne. Służy bardzo użytecznej funkcji. Zatrzymywanie odbicia zabłąkanych promieni światła wewnątrz oka. Jest to ta sama funkcja, którą spełnia matowa, czarna farba wewnątrz aparatu fotograficznego.
Z przodu oka naczyniówka tworzy tęczówkę. Ona również może być
przepigmentowana i jest odpowiedzialna za „kolor" oka. Gdy oko jest otwarte źrenica jest
na środku siatkówki. Szerokość otwarcia jest zmienna i automatycznie sterowana. W
przyciemnionym świetle, albo w razie zagrożenia, żrenica powiększa się, wpuszczając
więcej światła do wnętrza oka. W jasnym świetle źrenica zwęża się. To nie tylko chroni
wnętrze oka przed nadmiernym oświetleniem, ale także udoskonala jego zdolność do
kształtowania obrazu i głębokości pola widzenia.
|
|
|
Entuzjaści fotografii również praktykują "zatrzymanie diafragmy spojówkowej" w swych aparatach na poziomie dopuszczalnego minimum ilości dostępnego światła, aby uzyskać możliwie najostrzejsze obrazy.
Wewnętrzna warstwa oka to siatkówka. Zawiera optyczny aparat czuciowy (faktycznie receptory światła, czopki i pręciki i dlategofunkcjonuje w ten sam sposób co film w aparacie fotograficznym). Komorę między rogówką, a tęczówką i soczewką nazywamy komorą przednią gałki ocznej. Wypełnia ją ciecz wodna oka. Podczas gdy zewnętrzna część rogówki "kąpana" jest przez łzy, wewnętrzna jej część obmywana jest właśnie przez tą ciecz, zawierającą sól, albuminę, globulinę, glukozę i inne składniki. Ciecz wodna oka dostarcza pożywienie rogówce i soczewce, a także usuwa produkty przemiany materii z tych tkanek. Ciało szkliste jest masą kolagenową lub żelatynową, pomagającą w zachowaniu kształtu oka, a także pozwalającą na pewną odkształcalność.
W zewnętrznych segmentach czopków i pręcików nie ma mitochondriów z wyjątkiem miejsc gdzie znajdują się pigmenty wzrokowe.
Soczewka jest umieszczona tuż za spojówką. Utrzymywana jest na tej pozycji przez wiązadła. Zwykle są one naprężone, a soczewka odpowiednio spłaszczona. Jednakże skurcz mięśni przymocowanych do tych wiązadeł rozluźnia je i zezwala soczewce na przyjęcie bardziej kulistego kształtu. Te zmiany w kształcie soczewki umożliwiają oku przesunięcie ogniskowej (akomodacja) z dalekich obiektów na bliższe i odwrotnie. Soczewka oka nie ma naczyń krwionośnych, ale sama jest tkanką, w której aktywnie zachodzą procesy przemiany materii. Zbudowana jest głównie z wody i białek. Białka syntetyzowane są wewnątrz soczewki i pojawiają się głównie w nabłonkowej warstwie wokół krawędzi soczewki. Centralny obszar soczewki - rdzeniowy - składa się z komórek soczewki, które posiadamy od urodzenia. U ludzi, wraz z wiekiem zwiększają one wagę i grubość soczewki, przez co staje się ona mniej elastyczna. Przeciętnie w ciągu 80 lat życia może ona powiększyć rozmiary nawet trzykrotnie, a grubość w przybliżeniu półtorakrotnie.
Białka soczewki muszą być utrzymywane w naturalnym stanie. Są one wrażliwe na różne zmiany, choćby takie jak zmiany w natlenieniu komórek, ich osmoregulację, nadmierny wzrost koncentracji metabolitów, a także promieniowanie UV.
Sposób zmiany ogniskowej przez zmianę kształtu soczewki nie ma swojego odpowiednika w fotografii. Ogniskowa jest zmieniana w aparacie fotograficznym poprzez przesunięcie całej soczewki względem klatki filmu. Jest to metoda stosowana w oczach niektórych ryb, gadów, węży i mięczaków.
W czasie patrzenia oczy są w ciągłym ruchu. Nawet gdy obserwują spoczywający przedmiot wykonują małe, mimowolne ruchy. Obraz na siatkówce ciągle się zmienia, przesuwając się od środka plamki żółtej w bok i powracając do niego. Równocześnie oko drży z dużą częstotliwością. Gdyby obraz padający na siatkówkę został unieruchomiony to bladłby, aż do zniknięcia, by następnie pojawić się częściowo lub w całości.
Ruch gałki ocznej odbywa się dzięki trzem parom mięśni. Elementy każdej pary pracują
antagonistycznie. Skoordynowana akcja tych mięśni umożliwia obrót gałki ocznej w dowolnym
kierunku, Dlatego jesteśmy w stanie skierować oboje oczu w jednym kierunku. Powoduje to
nieznacznie różniace się widoki tej samej sceny, które nasz mózg jest w stanie połączyć
w pojedynczy, trójwymiarowy obraz.
|
|
|
