ระบบทางเดินอาหาร

ระบบทางเดินอาหาร ประกอบด้วยทางผ่านของอาหาร และอวัยวะต่างๆ อวัยะวที่สำคัญคือ ปาก หลอดอาหาร ลำไส้เล็ก และลำไส้ใหญ่ อวัยวะดังต่อไปนี้ไม่ใช่ส่วนของระบบทางเดินอาหารแต่จะช่วยในการย่อยอาหาร เช่น ตับ ถุงน้ำดี ตับอ่อน ช่องทวารหนัก และทวารหนัก คราวนี้เรามาดูหน้าที่ของแต่อวัยะแต่ละส่วน เริ่มกันที่ ปาก ขั้นตอนแรกโดยการใช้ฟันบดเคี้ยวอาหาร น้ำย่อยจากต่อมน้ำลายจะทำการย่อยอาหาร และอาหารเคลื่อนที่ผ่านไปตามหลอดอาหารได้โดยการหดตัวของกล้ามเนื้อหลอดอาหาร หลอดอาหารจะลำเลียงอาหารจากปากไปสู่กระเพาะอาหาร  กระเพาะอาหารจะทำหน้าที่ให้น้ำย่อยออกมาย่อยอาหาร จากนั้นจะส่งต่อไปยังลำไส้เล็ก การย่อยและดูดซึมสารอาหารส่วนใหญ่เกิดขึ้นที่นี่ ไหลเข้าสู่กระแสเลือด  เป็นส่วนสุดท้ายสุดของระบบย่อยอาหาร คือ ลำไส้ใหญ่ ในลำไส้ใหญ่จะไม่มีการย่อยอาหาร แต่จะมีการดูดซึมน้ำและเกลือแร่เข้าสู่ร่างกายทางกระแสเลือด ส่งกากอาหารที่เหลือออกสู่ทวารหนักเป็นอุจจาระ

เรายังพูดถึงอวัยวะที่ใช้ในการย่อยอาหารยังไม่ครบ ยังมีอีก 3 ส่วนที่เรายังไม่ได้กล่าวถึง คือ ตับ ถุงน้ำดี ตับอ่อน ก่อนอื่นเราต้องทำความรู้จักกับน้ำย่อย ทีทำหน้าที่ย่อยอาหาร เราจะมีการทดลองที่จะได้รู้ถึงการทำงานของน้ำย่อย

สิ่งที่เราต้องมีคือ

��������������� • เหยือกน้ำเล็กๆ 2 เหยือก
�������������� • ช้อนชา จำนวน 2  ช้อน
��������������� • น้ำ
��������������� • น้ำตาล
��� �������� • แป้ง
��������������� • โซดาแครกเกอร์   แบบ Sugarless

วิธีทดลอง

1. ใส่ โซดาแครกเกอร์ในปาก แล้ว เคี้ยว ประมาณ 1 นาที ( อย่ากลืน)
2. ขณะที่คุณเคี้ยว รสเป็นยังไงบ้าง  น่าจะมีรสค่อนข้างหวาน จำไว้ว่าห้ามกลืนจนกว่าจะ 1 นาทีผ่านไป  เมื่อแครกเกอร์ผสมกับน้ำลายมันจะเปลี่ยนจากแป้ง เป็นน้ำตาล แล้วลองถามตัวเองซิว่า ทำไมถึงเปลี่ยนจากแป้งไปเป็นน้ำตาลได้  เพราะว่า น้ำตาลจะดูดซึมเข้ากระแสเลือดได้ง่าย ทำไม?
3. นำเหยือก 2 เหยือกมาเติมน้ำครึ่งเหยือก
4.เติมน้ำตาล 1 ช้อนชา ใส่ลงไปในเหยือก 1 เหยือก แล้วผสมกัน 1 นาที แล้ว ใส่แป้งลงไปในอีกเหยือกนึง  แล้วผสมกัน 1 นาที
5. เปรียบเทียบ 2 เหยือกที่เพิ่งผสมเสร็จ ว่าเหยือกไหนที่ส่วนผสมละลายได้หมดกว่ากัน ถ้าคุณทำการทดลองได้ถูกต้อง น่าจะเป็นเหยือกแรกที่มีส่วนผสมของน้ำตาล

คุณรู้ไหมว่า ทำไม น้ำลายจึงสามารถเปลี่ยนแป้งให้เป็นน้ำตาล  เป็นเพราะว่าภายในน้ำลายมีน้ำย่อย ที่เรียกว่า  amylase ซึ่งน้ำย่อยนี้จะทำหน้าที่ช่วยย่อยอาหาร ซึ่งมีน้ำย่อยอีกหลายตัว  มีน้ำย่อยในร่างกายคนเราที่ผลิตได้มีมากกว่า 20 ตัว

ในกระเพาะอาหารของเรา กระเพาะจะขับน้ำย่อย Pepsin ซึ่งจะย่อยอาหารโปรตีน

ส่วนในลำไส้เล็ก จะมีน้ำย่อย 2 ตัว ที่เรียกว่า lactase และ maltase ซึ่งย่อยอาหารประเภทแป้งไปเป็นน้ำตาล

ตับ ทำหน้าที่ผลิตน้ำดี น้ำดี เป็นส่วนประกอบที่สำคัญในการย่อยอาหารพวกไขมัน แล้วเก็บกักไว้ใช้ที่ถุงน้ำดี ถุงน้ำดีจะบีบตัวเพื่อปล่อยน้ำดีปริมาณมากลงมาในลำไส้เพื่อทำหน้าที่ในการช่วยย่อยอาหารนั่นเอง และช่วยขับของเสียอื่น ๆ ออกจากร่างกาย ถึงแม้ว่าตับเป็นอวัยวะที่เล็ก แต่มันมีบทบาทที่สำคัญมากในการย่อยอาหาร ต่อไปจะพูดถึง ตับอ่อน ผลิต pancreatic ที่ไว้ช่วยย่อยอาหารในลำไส้เล็ก