عربی
زبان عربی يا زبان تازی
(به عربی:
العربية)، بزرگترین
عضو از شاخه
زبانهای سامی است. و با زبانهای
عبری و
آرامی همخانوادهاست.
عربها این زبان را «لغة الضاد»
نیز مینامند زیرا تنها زبانی است که دارای ضاد صامت است. (در زبان
آلبانیایی پس از پذیرش اسلام و نفوذ زبان عربی، حرف ضاد وارد آن شد.)
شمار
کسانی که عربی را همچون زبان مادری به کار میبرند کمتر از ۲۰۰ میلیون تن
است و بر روی هم در جهان کمابیش ۲۰۰ میلیون تن به عربی میتوانند سخن
بگویند.
محدوده
جغرافیایی را که گویشوران زبان عربی در آن اکثریت را دارند
جهان عرب مینامند که شامل بیش از ۲۰
کشور میشود که از
خاورمیانه آغاز شده و تا افریقای شمال
غربی ادامه مییابد.
در زبان
عربی از دورانهای کهن زبانهای بیگانه روی آن تأثیر گذاشتهاند؛ از این
میان میتوان به تأثیر زبانهای ایرانی و یا رومی کهن بر آن اشاره کرد، حتی
در در نصوص قرآن چنین واژههایی نسبتاً به وفور یافت میشوند هر چند که
زبان عربی بنا بر خاصیت داتی خود که واژهها در آن صرف میشوند چهره
وامواژهها را چنان دگرگون مینماید که تشخیص ریشه آن بسیار دشوار میگردد.
از
واژههای ایرانی و رومی کهن که از دیرباز به زبان عربی وارد شدهاند
میتوان موارد زیر را نام برد:
گاهی
اوقات مشکل مینماید که بتوان از زبان عربی مفهومی را به ویژه در متون
اسلامی به درستی و دقت به زبانی دیگر ترجمه نمود. عکس این قضیه نیز در
موارد گوناگون صادق است (مخصوصا در متون علمی و صنعتی). از آنجا که قرآن به
عربی نگاشته شدهاست و مسلمین سنتا بر این باورند که غیرممکن و نادرست است
که متون مقدس مذهبی (قرآن، نماز، اذان...) خود را به زبانی دیگر ترجمه
نمایند و بیم از عدم رسایی مفهوم دقیق متون آن را داشتهاند مجموعه این
عوامل همراه با علل مختلف دیگری همچون همجواری جغرافیایی، تجارت و
مهاجرت... راه را به کلی بر تسلط کامل عربی بر کلیه زبانهایی که تحت نفوذ
امپراتوری اسلامی و یا صرفاً فرهنگ اسلامی بودهاند هموار کردهاست.
تأثیر
عربی بر زبان فارسی بیش از ۳۰٪ بودهاست و واژگان عربی از طریق زبان فارسی
به زبانهای
اردو،
کشمیری،
پشتو،
تاجیکی و تا حد زیادی به
ترکی نیز سرایت نموده و در حد بسیار
ملایمتر به زبانهای
عبری و
کردی. زبان عربی توانستهاست با توجه به
جنبه تقدس دینی باعث زوال زبانهای مصری و منطقه شمال افریقا و اردن و سوریه
شود این زبان بر اسپانیایی نیز تأثیر گذاشتهاست اما زبان
بربر یا
امازیغی و
قبطی پس از ۱۴۰۰۰ با مقاومت در مقابل
هژمونی عربی توانستهاست تحت اشغال و سلطه عربی به حیات خود ادامه دهد
.
|