
معناي واژه ي عقد ،محكم كردن ،گره زدن و پيمان بستن است كه در ازدواج به مفهوم پيوند مشترك ميان زن و مرد مي باشد كه با حقوق،تعهدات و وظايف دو سويه توام مي شود.عقد ، يك قرار داد شرعي و عرفيست كه فقط با ابزار تمايل ميان زن و مرد به رسميت شناخته نمي شود و بايد با الفاظي معين جاري گردد و از نظر اجتماعي به ثبت برسد. انواع عقد در دين مبين اسلام دو نوع عقد ،عقد دائم و غير دايم وجود دارد كه نوع اول با ميزان مشخص مهر،بدون تعين مدت و مداوم است و در جامعه ي ما به مفهوم ازدواج متداول مي باشد.در نوع دوم بايد مدت زمان پيوند معين و مشخص شود.در هر دو صورت جاري شدن صيغه ي عقد لازم است كه يا خود زن و مرد آن را بخوانند يا وكيل،آن را جاري مي كند.در جامعه ي امروزي و از جنبه ي قانوني،صورت دوم مورد پذيرش قرار دارد.
شرايط عاقد :
از ديدگاه اسلام،جاري كننده ي صيغه ي عقد فقط بايد عاقل و بالغ باشد ديگر هيچ محدوديت و شرايطي براي عاقد آورده نشده است .از همين رو حتي خود عروس و داماد در صورت عاقل و بالغ بودن مي توانند صيغه ي عقد را جاري كنند اما همان گونه كه آورديم به دليل قرار داد هاي اجتماعي و قانوني بودن آن ها نياز به ثبت وجود دارد.همين الزام،مراجعه به دفاتر ازدواج و وجود عاقد را مطرح و حتمي مي كند.
زن عاقد :
از نقطه نظر اسلام حتي جنسيت عاقد براي خواندن صيغه ي عقد شرط نيست و بر خلاف شيوه ي متداول جوامع مسلمان،عاقد مي تواند خانم باشد .به همين دليل عروس نيز مي تواند بدون سپردن وكالت به ديگري صيغه ي عقد را بخواند.اما اين روش نيز متداول نيست و از سوي ديگر براورنده ي نياز هاي حقوقي امروز نخواهد بود.
مدعوين عقد :
چنان چه عقد فقط در محضر انجام مي شود تا به فاصله ي كوتاه چند روز،مراسم عروسي برگزار گردد،فقط خانواده ي درجه يك عروس و داماد بايد در محضر حضور داشته باشند.دعوت از عزيزان ديگر به دلخواه و در صورت تمايل انجام مي شود. اما به ياد داشته باشيد كه با توجه به امكانات محدود بيشتر محضرها،تعداد كمتر مدعوين عاقلانه است .در صورتي كه شهود غير از فاميل درجه يك عروس و داماد هستند روشن است كه حضور آن ها نيز ضروري است.مدعوين عقد در محضر عبارتند از: -پدر و مادر و خواهر و برادر غير متاهل عروس و داماد. -خواهر و برادر متاهل عروس و داماد همراه با فرزند و همسرشان -شهود عقد.
حاجت گرفتن در هنگام عقد
قديمي ها از صميم دل معتقد بودند كه دعاهاي خالصانه هنگام عقد بر آورده مي شود و به هيچ رو اين لحظات را براي گرفتن حاجات خود از دست نمي دادند. در وهله نخست حضار براي خود و اطرافيانشان دعا مي كردند و مرسوم يود كه براي نيك فرجامي پيوندي كه سرمي گرفت عروس و داماد را دعا كنند.
خواندن خطبه ي عقد
عروس را كه مي آوردند در آستانه ي خانه از زير آينه و قرآن رد مي كردند و بالاي سفره عقد مي نشاندند. سپس آقا در حالي كه باگفتن (يا الله) حضورش را به اطلاع زن ها مي رسانداز راه مي رسيد و پشت در اتاق در عقد مي نشست عاقد پيش از شروع خطبه از پدر عروس و داماد وكالت مي گرفت سپس به قرائت خطبه به زبان عربي و سپس ترجمه آن به فارسي مي پرداخت .
سو گند دادن به مهمانان
درست پيش از آمدن عاقد ،يكي از زنان خويشاوندداماد همه ي مهمانان را سوگند مي دادند كه اگر كسي در ميان آن ها شور چشم ،پاسنگين،چندبخته،تيره روز،نازا،بيوه،هوودار،شوهر مرده يا پير دختر است ،براي سعادت اين زوج جوان از اتاق عقد بيرون برود.