Trồng Cây

Ngược dòng lịch sử

Theo phương pháp trồng xa xưa, cà phê được trồng xen với cây che bóng, do đó được gọi là “cà phê bóng” – “shade-grown coffee”. Sở dĩ phải trồng cà phê cùng với các cây cao, có tán lá rộng là vì giống cà phê trước đây chịu ánh sáng mặt trời rất kém. Thêm vào đó, các cây che bóng cung cấp các sản phẩm khác như hoa quả hay gỗ, giúp cho người nông dân đa dạng hoá thu nhập. Ở Costa Rica, nông dân cà phê trồng cây lấy gỗ làm cây che bóng, và cả các cây cho quả khác như chuốI, ổi và cam. Nhờ đó, các cây che bóng đảm bảo một nguồn thu tương đối ổn định cho người nông dân.

Vào giữa thập kỷ 70, các nước châu Mỹ Latin sợ bị nhiễm bởi dịch bệnh rỉ sắt. Chính phủ các nước này quyết định ngăn chặn dịch bệnh này nằng bằng cách “kĩ thuật hoá” các trang trại. Văn Phòng USAID tại Trung Mỹ và Panama định nghĩa “kĩ thuật hoá” là “sử dụng các phương pháp cắt tỉa, che bóng khoa học, áp dụng phân bón hoá học, trồng các giống cho năng suất cao nhất, và tăng mật độ trồng của cây để tăng sản lượng”. Vì thế, các cây che bóng bị nhổ đi và được thay thế bằng các cây cà phê; các giống cà phê “kĩ thuật hoá” được cho ra đời và có sức chịu nắng tốt hơn giống cũ; và nhiều hoá chất được sử dụng hơn. Kĩ thuật hoá nhanh chóng đẩy sản lượng cà phê lên – gần gấp 5 lần so với cà phê bóng.

Trớ trêu thay, bệnh rỉ sắt không hoành hành như đã dự đoán. Thay vào đó, sự bùng nổ của “trang trại kĩ thuật hoá” đã có nhiều ảnh hưởng đến hệ sinh thái cũng nhu cuộc sống của người nông dân cà phê. Trang trại nắng (sun plantations) không bảo vệ môi trường. Các cây cà phê trồng theo phương pháp này cần được chăm sóc nhiều hơn, và người nông dân phải chấp nhận rủi ro. Với trang trại bóng, ngoài cà phê ra, người nông dân còn có thể trông vào các cây che bóng cho quả và gỗ. Điều này giúp họ giảm đỡ áp lực kinh tế khi giá cà phê đi xuống. Với trang trại nắng, cà phê hầu như là nguồn thu duy nhất của họ. Hoặc là họ được tất khi giá cà phê cao, hoặc là họ chịu tất khi giá thấp. Và điều này đã được minh chứng qua cuộc khủng hoảng giá gần đây.

Phần đầu

Tài Liệu Tham Khảo

Websites:

CABI Commodities
http://www.cabi-commodities.org

The American Phytopathological Society – Plant Pathology / Disease online
http://www.apsnet.org

Coffee Research Institute
http://www.coffeeresearch.org

University of Nebraska-Lincoln, Department of Plant Pathology
http://nu-distance.unl.edu/homer/
disease/Hort/Trees/CoffeeRst.html

Natural Resources Defense Council
http://www.nrdc.org

NorthWest Shade Coffee Campaign
http://www.seattleaudubon.org/shadecoffee/index.html

“Shade vs. Sun Coffee: A review” by Shawn Steiman
http://www.grayskies.net/honeybear/shade.htm

The Trade and Môi trường Database
http://www.american.edu/TED/ted.htm

Chamisa Mesa High School
http://www.chamisamesa.net

INeedCoffee – articles by Dr. Anand Titius and Geeta N. Pereira
http://www.ineedcoffee.com/by/dr._anand_titus
_and_geeta_n._pereira/