Ìîíãîëûí ýçýíò ãvðýí |
| Ò?ðèéí çîõèîí áàéãóóëàëò |
| Ìîíãîëûí ýçýíò ãvðíèé õààä |
×èíãèñ õààí |
| Õvvõýä íàñ |
| Èõ Ìîíãîë óëñûã áàéãóóëñàí íü |
| ×èíãèñèéí áàéëäàí äàãóóëàë |
×èíãèñ õààíû áàãà íàñ
An?oye
aaaoa? oa?eo caiaaa Oyaoy?eei oa? oae oyiyyo aac?aa? ?ia??e??. Oi?? ?a?? yaaaaoiaaana?
oaiaaoaaa Oaoaa? e?ayiee iyayi aee iae? oee? aaeoaa iu aoo?yy. Oya An?oye aaao?ua
oaieaa ay?oyy o?u? oo?eiaaa nooeaai o?iaye?yy. An?oye aaaoa? oae iooaeeioaa
caioeaa? a?ea ny?eaa?e a?oe oo? iao eayya ya?yy. Ay?yyn aa?aoui ?aa oyi iyayi
iu “A???? ?aiaaeao a?oe” ay? ayaa a?oe aa?ea. An?oye aaaoa? o??ieea o??oyya
oa?eoaa? yaaa. Ayiee oie yanaia?e ayayn iu ?aa?? a?o aea iu o?e??? oaie? oyioyy
iu noe?aa. Oy? nay an?i ?eeeei ?ii? ???o iu aeeeanyiee ?o??a aiai? a???? ?aiaaeao
eayyiayy oi? oeenieea ieeaia. An?oye o?ioeea?? coo? ii?ei oaooo?aai aaaoenaa?
ia?aaao iu a?ae ay? ay?oyy o??ya. Iyayio i?ieo?yy. An?oye aaaoa? yaay?yoyyn
?ia??ni?? iyay? Iyieeaeea aooaa? “A?? ieiu, o?aa??i Oyi???eiayy ae Aae nyoieea
o??ayi aieaii i?oeia e?eyy. Aooaoaaa Oaoaa?ui iae?o oaa?? oyayia oi?eiaaeii.
Iaii aiua yaaoaan iyayio ?ia??e??. ?i?ei oioi?nii o??oa??aeea iaaiu, ayeaynyi
yoiy?eea ieiu oa iyayy. A?? ieiu, o??ayi ya? Oyi???eia ieiu aa?e?. Ae o??ia
Oaoaa?aan ?o?? aaaoua coey” ay? oyeya.
O??ieea ay?oyy e?yoya An?oye aaaoa? oaaeae o?an?eon?i aae?yy. Yiy 1470 iia aienii
oy?ya a?yy. Oyi???ei ay?oyy i?? e?iyao aaauaaa oyiay?o oaeuniua ?cyya aaca?o
oia? aaneai oee? ainioa?e aaaoai oyaoya. Oyi???ei oaeoaa?? ioeeinaa a??ei ainiia
“Oaoaa?aan caaaae yoaeeioyy ?o??a aaia” ay? o?a cooi oyeya.
An?oyea ian aa?aoaaa cy?ya o??iee aeiaa oanaaiuoai aooa?? ayooai Oyi???eia ooeeui
ay?o yaaae ooeaa?aa.
12-? cooiu aoia aa n??eeei ?aeei Iiiaieui ycaoo?oiu ieeayi iu ?e?ea ?e?ea iaia
oanaaaaa?aa a??yeanyi a?a??a ioi?eii i??ayeey? aiuaa?? aieioii? ooi oa?oae aooa?oae
oyi aeeiuoaa oii?iia nae? aieoa?e oyeoyy oieaiia?e oooeu oaac iu ? oiai?oie
aeo aae?yy. Naaeaaa? a?a??i iiaii ooaa?aae nai? ae?ei na?eiaia aya?eei ?eay?yy?
An?oye aaao?ua ian aa?iaao o??iee caoe?? aaenai a?aai an?i aeiaa oanaaiuoai
aoo?ai na?iea. Oaiaeei o????ia An?oye aaao?ui iaia o??eeei Oae?ooa nae? iaeii.
Oae?ooaui ci?eeai aie An?oye aaaoa? ?a?e aienii caaoaaiua aaeeiaooe? aeiaa oanaaaaa
??a?oa?i o??iee aae? noo?eea ycye? aaaaa ie?ooi Iiiaie?ooaua ii??oii caoe?ao
aynyi naiaaoae aae?yy. Oae a???yi iaeoae oainaa naeoai aiua?aeoae aaenai An?oye
aaao?ui aieiio oae iooaeei ooeeui yaoo iyayi aieii ?eaeyy. Oy? ?aa Oyi???ei
an?i ianoae, Oana? aieiii ianoae, Oa?ooi oaaai ianoae, Io?eaai ao?aai ianoae,
Oyi??eyi aii ?eaeeayy aaea. An?oye aaao?ui oaoaa? yoiy? Ni?eayeyyn aa?nai Ayaoy?,
Ayea??oye ? aaaa aaenai ooe oaiaa ay?eei a?ee ?ye?i oaoai, aoiaa o?? Oyi???ei
oi??o ooeaa?eaa.
Oyi???ei ano?i ianoae aieia? y? ci?eaoie, yeayao naiaaaoae a?yy. A?? ia?aa aaaooe?
ooeaia aa?? oa?aaaa aaiaia. Cyy? oa?aaia. Aiea i?? ?a?aaoae o???, caaan aa?eia.
Aa? oiinii e?? ?cnyia?e. Iya oaaa Oana? a??oyeayy oi?oe oa?aaaa aaiaoaa? aa?aaa
?a???ei a?ea? ?i ieaniia?e. Ia? oeiayo ?an Oana? a?? iu “Aoaa ay?oyy oa?uy”
ayoya Oyi???ei “Ci?uniiaii o??yoa?e aie coo?o iu cianioa?e” ay? oyeyya oa?unaia?e.
Yy?eeayy naiaa iu ciaio iaaaa ay? aiaiia a??ayy aooaa? ????? oa?aaaa naoe? oiii?yy.
Ia?aaao iu oi?? oa?aaaa aeaaa oa?ea. Oyayoya ?ye?i ??ei o??aeeioyy ci?ea c??oeea
aaoaa? “ Ieiee o??, oi?ei Oae?ooa aieii Oaoaa?aan ?o?? aa? eo ?eeeea a?oyy?
?aaao iu” ay? iaao?yy.
Yoayy oi?eooe?, aiuaa?eaa aooiooeooenai Oyi???eiaeei c??oyia oa? aaaaan oeeyi
oi?nie a???? o?i ???o oaeaaaan o??ia oa?eoaee iu caaaae ?ai? ayaya caioae aie?yy.
Oy? a?aai oi??oie aaeoaaa iya aeooa? oy?ya oa?u?yy. Iya ?a?? Oyi???ei, Oana?,
Ayaoy?, Ayea??oye ia? aia ya? aaeaaaa ayya???yy ieny? yaaa iya ooaooa a??a??e
cy?ya oa?aa?yy. Oana?ui iy?ayi noiaia iiiaanii ooaoo aaeaa?aa naa?ooenaa? ie?oia
Ayaoy? “Ieiee noi iiinii, ieieeo” ay? oaoae?naa? a?e? o??yya o???yi aaaa. Oyi???ei
“?eiee noi iiiia?e, Oana?uio iiinii” ay? oyeoya Ayaoy? “?e o??n?i a??ayy ?i????
aaeia” ayya i?i??o ooaooa aaaaa ya?eoaa. Ia?aaao iu oya i?i e a??a??eyy iiii
i??iee o?a??ia i?e? caaan a?oea?a. Naeoeoae ?a?? aaenai aieioii? a?oeia caaan
oi?io ooi ao?a?e aaea. Oa?ei Oyi???eiaeei a?oeia, ieiiin iioaie iyayi oa?aae
caaan i??yy. Ayaoy? ?ciyao o???? aaaaa naanaiaaa oee?eoya. Oyi???ei “yiy ?eiu
ieiee aa?unai caaan” ayoya Ayaoy? ?e oii? naanaa aaaaa ay?eei c?a iaia. Oyi???ei
oo?ea? Oana?ui oaio o??n?i aieia? oo?aai Ayaoy?eea a?eonyia?e.
Oyi???ei Oana? oi?? oa?aa “Ieiee a?oeia i?nii ai? oa?aae caaan Ayaoy? aoeaa?eoeaa”
ay? yoayy oyeya. ??e?i ??ei, i?? noonai yiaai aaoaa oaao iu oaaaea “Oa ia? iya
yoaeei o?aa??a aoae ?oia eiay? ia?aaeaa? aaeaaa ?i ay. Eei aaeo ?i aie aea Oaoaa?
aieii Oae?ooaaan ya? ?o??a?? aaao ?i ay? Aaoei aeoaee oy?yea” ay? no?aaa. Oyi???ei
Oana? oi?? yoeeioyy ?aeea ?e ieoiii “??eaa?? aeaiee oa?aanai ooaooa oy? aoeaa?
aanai. ?i??a?? aan caaanua ieiu aoeaaeaa. Eei aaeo ?i aie ya? o??ioye oaio aiua?ao
?i ay? ay? oyeyya oaaeaa naaai aa?? iaia. Oyi???ei Oana? oi?? “Ayaoy?o aaea?e
?c??eiyy” ay? c?aoeea?a o??ieea oae? i?ea. Ayaoy? iyaoiaoia ayy? oyayi ii?ei
oa?eoeai ciani? aaea. Oyi???ei, Oana? oi??ua ioi noi iieeii e?? yaaaa oa?aaa
Ayaoy? “Oaoaa? aieii Oae?ooaaan ?o??a?? aa? ?aaaaa?e aaeoae oa ia? ?oia iaiaea
aa ?cy? aaeia ay. Aieiioua ieiu a?? oa?eooe. Aeea??oyea ieiu a?? o?i??” ay?
oyeyya caaeeai noo? oy?oyoeea o?eyya. Oyi???ei Oana? oi?? o??iee ?aeea ?iaia
oiiea?e oae oaeaan iu oa?aai oiaaaa. Oy? oi??ua ay?oyy aooa? e?oya, i?aiee iu
oa?o, oa?ae c?neea iu a?aaa ??e?i ??ei o??ua iyay? eoya oeeyaiyiy.
Iaoie? oayo ?oi ay ay? y?oiee ?ayyn eo oaoa?. ?aa?aeei ?aeea ?iayn aieai? eoya
ao?oooaai cyieya. Oyayya Oyi???ei, Oana?, Oa?ooi, Oyi??ayy Io?eaei, Ayea??oye,
Oyi??eyi aii cy?ya a?o o??oaeea aooaai ooaeooe? ?ii?? cianiiaiia y?o oaao Aeoiaii
yo oaaai noiaa? o??oayy no?aanai ?eay?eea y?u? ?a?a.
Y?o
oaao Aeoiaii yo, oaaai o?aa??ioye aae?yy. Aaaaeu y?yynyy Ayea?i?oye, A?ea?i?oye
oi?? o?aa??i o????e? aa?aa iu Aooa Oaoaae, Aooooo Nae?e, Aiaai?e? Ioioaa ao?aai
o?aa??i o????e?yy. Oy? oaaai o?? ?n?oeei oy?yy? oii?iiaii oaa?ai? ioooae aieioia
Aeoiaii yo iya ?a?? o?aa??ayy aooaai ooaeooe? o?i a??a iya noi ?a? ooaaeooenaia
ooi aia?oai ooaaeoaaaa. Oaaai noiua ieee??eyi aaaeaaa “Ooaae” ay? ?an?ia oyi
iu ? ooaae? aeeenyia?e. Oyayoyy? iu Aeoiaii “Oa oaaai o?aa??i, ieiee iyayi oyaeyn
o??n?i aeeyy. Oa ia? aaio aaioaa? naeaae iya noi aaee oyi o?ia aia?oai aeeeayiy.
Oa ia? ya yay iyaoay? ?aaaae aaaeanai oaaai noi iyo aao aie? oyia ? aeeeayoa?e
aieii” ay? no?aa?yy.
Aeoiaii yo o?aa??ayy no?aanai ?eay? oeeayya ?ye?i ??ei yoeei cyieyeeea niiniia
Oyi???ei ?eeanyi oy?yaoyy eoya ayioei ooaa?ea. Oy? aio?ii “Oieoea ae oycyya
oaiu i?o??o?? oae?oae oaiaa ieiiaii yyeoye yaia” ay? ci?ea oooaa??yy.
Oyi???ei a?aa ?ia??i?ao aeaa? ooo iu iaiaeaa. Naianaiaaa ooe? na?aaenaiaaa o??yo
naiaa nyoaye iu ?aiaa?? oaa ?oeooa i??a??a oaeo?aoa?e oaeooi aaea i?iia iyo?aoa?e
ci?ea c??ooye iu Iiii i??iee aaaoo iooaaeaanaui aoia aeaa?oea. Oy? aoiaaan oo?aa
aa?? yaaoaaa a??ayy oa?aa? aena yaaae Oae?ooaua eoya ni?iia. Oya ? “????eei
a??a oae?eaaaaa?e o?i aeaieea ??o??i? ay? ??” oyiyyi ai? ai?ii y?eeoa? “Oo?aaiu
?n aoo?e? o?e?aiee aea o?e?ea. Oyaiee ?ea??? ?a iu a?eoyoyyn ?ii? y?ooyi aaaaecoo?ua
iu oaouy” ay? Oa?aoaae Oe?eooa oaaa? o?i??noyy aooeaa Oyi???eieea aa?u? aaaoaa?
aiaoeii i?eii.
?ye?i ??ei oyaiee aa?aaa oa?iaao ay?oo oea a?a??i iioaii oinooeai oaau? yiy
oii?iia o?aa??ayy aaaaa ooeui ooaoea iooaaai i?ia. Oyaieea oaoai i?nii iioaiin
a?ae aiua ay? naeai Oyi???eiee ay?o aae?ai i?ioia oyi ? aaenaia?e. Eaa a?ui
ooeui ooaoea iooaanai aec ay? iyoy? o??yoya Oa?ooi, Io?eaei, Oyi??eyi aii ao?aooeua
oaaai caana? ioo? Ayea??oye noi ayeoayiy. Oana? oa?aai aaeeaaa. O??iee oyo iy?ayi
ooe Oae?ooa ie?oioiin c??ooyyiy. Oae?ooa ?ia?? aooaaa? “Oyi???ei aouaaa aa?aa?
?a. Aonaa iu oy?yaa?e” ay? oaooe?aa.
Ni?oii Oa?uioaan aa?aaa Oyi???ei o???? iooaaea? aaenai Oeio?aa ai?oeia o??yoya
yy? aa a?? ia? iu iyayio i??ayya yanai aaea.
I??aeeei i??, ?an iiaii iaenai ?ee?eea i?oa?i aaaa? yanaa? Ayay? oioooiu Oi??ooae
aieaia oyiyyo aaca?o o??? ay?eeoyioyeayy o??ai cieaia. Yia aae? aieioa?e Oae?ooa
aaoei iyoy? e???cye ayya oaao i??? Ao?oai Oaeaoi ooeui ?a?? ayo Nyia?? ai?oeiu
Oa? C??oyiee o?o ioo? oyiyyo aaca?o i?e? iooaaeaeaa. Yiy ?aa Oyi???eieeo iaeiai
oa?aa aieii iaioi? oiiai?oie ieeeyya an?i aaooiaan ??? ?o ? ?a?e oa?aaaa, co?ai,
cyy? a????n aaia? aiua?aoaan a?aaa?ea o??nyi aaeeaa.
Iya ?a?? oyayi ii?uoie o?i??n aa?? e?yya Oaaai Aiea?iaeei c??i noaaia eayyoee?
aaenai iaeiai oa?aa ii?eea iu o??i iaeii. Oyi???ei oaooe?aaa oieiiin iu iyoyo
ayoye oiaaa?e o?e? ayiee e o?ayy coo??nyy ?aoyyeyi oio?ia.
Ia? aa?ooi ooeui ?aiaa oeiayoeei aeaaa Ayia??oye oyayi oa?aaaa aaicaaaenaa?
e?eyy. Iaeiai oa?aaa ayy?yia??enieea niiniia oy? oieiiin iu iyoua aya. Oana?
aan iyoua aya. Oyi???ei “Oa ia? ?aaaoa?e. Ao iu iyoua” ay? oaaaooeaaa oyeyya
aaaa naaa caiui o?in ayeay? aaaaa ayy?yi?aeei oieiiin iyoyi iaia. Oyi???ei ii?uauioii
i??eea oae? ieiia ao?aai ?a?? aaaa? yanaa? aaaoai aaooi ayy? o??ya. A?ei oa?aae
iya caeoo a?? naa? aaea. Oyi???ei o??i ayy? i?e? iyia iyayya ii?uaii no?aaeanaia
“?i?? ?ae?? ia? aa?aoui ?ii?o?i iaeiai oa?aa aaoo ??ayy? o??? aa?nai. Oi?oeaa
oaio ii?au?” ay? naeou caeoo oyeyya naaioae ooaeiaaa a?oyyi i?oe? ay?eeioyiayy
? oyeyea?e Oyi???eiee ii?eea ??e? o??yi cyy?a ii?u aa?u? ?a?a. ????? oo?aai
ooaa ii?ei oiaa. Oyi???eiaeei nyoaye o?a?e? “Oaiu a?eea naaa aie? ciaiio iu
ayy” aynyia i?i??o caeoo “?e c?ay?? yaaa ?i aaeia. Y? o?iee ciaeii aaeeoai aaeaaa
?i. Ae ?aia i?o?? oainaa aieu?. Ieiee aaaua Iaoo aayi ayaya. Ae o??iee aaio
o??. Ieiee iy? Aii??e” ay? ???eea?? oia? oaieeoooeaa. Oyi???ei ???eea?? oaieeoooeaoaa
Aii??e “Oaiae aaaui aea?ua niini? aaenai” ayya ii?aioaiia.
Oyi???ei Aii??e oi?? ii?uaui oieiiin aaoei ?a???ei iyoyya ia? oeiayoeei oy?a
iya aeea o??yoya iaeiai oa?aa ii?u iu oioiu caoaa eayoeyi oa?aaaaa. O??ieea
oa?aaa Oyi???ei “Ieiee ii?ua oy? aaeia. ?e yia o?eyy? aae. Ae i?iia o??a??a
e?ua” aynyia Aii??e “Ae ?aia oaiu aie? e?yya yia ?o oee? ?eayo ?i” ayya oi?oe
aaaoei i?e? iaeiai oa?aua iooaeei c?a y?a??eyi o??a.
Oyiayyn Oyi???ei Aii??e oi?? ao?aai ?a?? ao?aai o?i? ya? Iaoo aayiua ie?oi?
e?ya. Oyi???ei ?ieiiaii oaoaaa Aii??ea “Aia ieiu, ?e ooneaaa?e aie ae iaeiai
oa?aa ii?ei ie? ?aaaoa?e iu eaa. Oyayoyy? ?e oyaeea iu aaao ay?” ay? anooa.
Aii??eei oa?ae oenayya “Oaiua naiaa?? oyaay? yaaoua oa?aaa ooneaoaa? oeeanyi
aeeyy. Ae iecua o?nnyia?e. Aaa yy?eei aaio o?? iaaaa oyaiee oo?aanai o???ia?
eaa o??iy” ay? oyeya.
Oyi???ei
ay? ???ayy nae? yaao aynyia Aii??e c?ao???n?ia?e, ay?oyy aaaa?ea. Oy? ?a o?aa??iyynyy
naeaa ay? oaiae? aaenai Iaoo aayi o??ayy ?cyya iya oee? iya eiyy? “O?? ieiu
oaaia yaaa?” ay? anooa. Aii??e oa?eoa iu “Yoya ieiu ??o??. Yiy naei i?o?? ii?uaii
aeaaaa ioiaeia? yaaaa ?cyya oai?e? ooneaoaa? oaio ianii ?iaa” ay? oyeya.
Iaoo aayi o??ayy iaecoae aie? e?nyia aay?eaaa oiiu o?o???? ci?iii aaeeaa. Oyayya
Oyi???ei Aii??e oi??o “Y? o?i y? o?iayy oonae? yaao iu ooi c?eoye. Oa oi?? oieoea
naei i?o??e?? yaaa?ae. Aea aeay aeoaee i?oe” ay? naiooeaaa Oyi???eia caiui o?in
ayeoay? onai ooeai ?a? ?ay? ii?aooeaa.
Oyi???ei iaeiai oa?aa ii?ei ooo? ao?aai oiiia yaaaa Nyia?? ai?oeia aaeaaa ay?oyy
e?ya. Aii??e aie Oyi???eiee oaiaeei aio i?o??e?n?i aioiu iaec aeeyy. 1206 iia
Oyi???ei a?o Iiiaieua iyaoay? ?eiaen oaai ??a?i?e?aan?iee aa?aa Aii??eea aaaa
ianiaan i?o??e?? aaauya aaeaooenai aia i?o?? ay? ?iyeyi ieii o?oiyayyn iioie?
“A??a?i o?e?a” aaao?ui oy?a??i o?e?a oyiyyi O?iiee ii?ia ??a?i?ee? c??i o?iieea
caoe?ooe? aaenai aeeyy.
Oyi???ei an?i ianoaeaaa A??oy ioeioie o?aa n?e oiaoiiniiin oieo aaoe? ooecnaia?e.
Iaii iyayio a?aai aieii ian o??? y?eei oyyia o??nyi ooe yoaeeioyy aoe? ?an?i
A??oy ioeiua ay?aee aieaii aaaoaa? a?? Ayea??oyei oaio Aae nyoieea o??? i?eaa.
Aae nyoieeo oy? ?aa Oy?eyi i??iee oy?oyya Oyaoy? ?eoo?ao oi??ui oii?iia iooaaea?
aae?yy. Oyi???ei a??ayy aaaooeai yoiy? aaaoaa? i?niia Aae nyoyi iao eo aay?ea?
“Ao a?? aaenai Oae?ooa ?aia aoaa?oai ?oe?o?oeea ae iyayo ooe ?eiee o?e?? ciaiia
o?o???o?a o??? aaeeaa. Iaii ?aioae ooeceaa. Aay?oae naeoai oy?ya” ay? oyeyya
?a?? ?cy? A??oy io iii Oyi???eia ?a? oo?ei oeeeaya. Oo?eiui iae? ayy? “O??oyi
? ieiee ??, o??ayi iu ? ieiee ??” ay? aoeaaiu a?unaa? oeenyi aaoaa oo?eiui iaiaei
ayeya aieaii o??ayi ioei oi??oii ??a?i aa?ea.
Oyi???ei A??oyoye oo?eieaaa an oiiiniu aa?aa yoiy?yy aa? ay?oyy aooaa.Ay?aee
aa? aieiioii anaaniuoaa aa?aa Oyi???ei yoaeei ay?yyn yoeei no?aaaeaa? ?aa?aeeio??
?eeneea ny?ayyi ainaio ?oo?i aaeniaan ?o??a?? aaaoaa ooaai aiaeii ?aiaae? “Y?eei
ianaia o??eyy ae. Yoaeeioyy ?o??a aaao oaa aieeii” ay? ???o?? ??aye? oyeaya
aaeeaa. Ayoayy “Aaio o?i, o?i aieaiia?e. Aaio iia aae aieaiia?e” ayaya ?aa?aeei
?aeea aiai? iaeiai oa?aa ii?ei ayy?yi?ayyn aoeaai aaaoaa aiu oae?a?e c?oayi
oonaenai iaec Aii??eoieaii c?ae?ea?o??? a?? Ayea??oyea oyaieeo ??? ca??yy.
Aii??e Oyi???eiee ?aeea niiniiao yoya yoayy ? oyenyia?e oooa ooaa ii?ei yiyyeey?
Ayea??oyea aaaai yaeaa. Oy? Oyi???eioye i?o??e?i oaio?ai oyioyoyy? oeea?yy.
?a yiy ?aa a???e?, oei?yy? ?a??ooaae ?aa?i Cyeiy o??ayy aaaooeai o??? e?ya.
Oy? Oyi???eioye ooecaaa “Aye??i aieaiao ?aiaea iyiaeyo ?aa ae yiy o?aa??iyy
?aia ?an?i aeeyy. Aae?e? aaenai aieioii? ay?oyy aaeeaaeaa. Iaii ?n?? oi?ieeii,
?aia o??ay? e?eyy. Ieiee o?? Cyeiyy? yiyyeyy oioooe, ??ayy naoeoe” ay? oyeya.
Oyi???eioye Aii??eei aa?aa i?o??e?n?i iu Cyeiy aieia.
Oyi???ei eeio?? aaaea? eaoyia??aoye i?o??e?oeei oaio yoaeeioyy aioii aia aaenai
Oy?yeaeei oy?a??i Oii?ee oaioae ooo?ei oa?eeoaaa ny?ayyi, o??iee oon ayieea
aaaoaa? oaaai aaauioaa ayeyaeynyi aoeaai aaoaa aaaaa Oana?, Ayea??oye oi??ii
aaaooeai Oooe aieui oa? ooaoea iooaaea? a?oee oyaieea aa?aaeoaoaa? ii?a?yy.
Oooaei oaao Iiiaie aeiaooaui aioi? ni?e o?a?e? o??e?oya aienii iu Oy?yea aae?yy.
Iooaa ayanay? iu ?iieei aiaein oaaoeai Iiaooaoae oee ieee?, oia? c?ao Iy?aya
aeiaaoae Nyeyiay i??i??? oeeeyi caeaa?, aa?ooi oeeo iaeiai aeiaaoae oaya ieeeyi,
ai?ii co?aaai naeaa? iaaeea oa?uyae?, iya ai? oi?? o?iyi oy?ya aae?eai ii?aooe?
?aaaaa aae?yy. Oii?ee oai ayy? ?aa iaeiai aeiaaoae aaeeaai aeeeayya cooaaaaoai
ii?uo oy?yaoye ?eayya i?io aaca?a?e aie? An?oye aaao?aan ooneai? aoe? aae?yy.
An?oye aaaoa? oy?ya aae?eai aeay? oae?aa? iaeiai aeiaaoae aaeeaa? aeeeyya Oy?yeaeei
aaca? iooaa a?a e?ayaeea y?a??eyi aa? ?a?yy. O??iyyn oieo Oii?ee oai An?oye
aaaoa?oae aia aie? ?a?o aaaoaa oaioaoaanai a?yy.
Oyi???ei a?? ia?oaeaaa Oooe aieui oa? ooaoea o??ya. Oyi???ei Oii?ee oaia ?neii
cieai? “Yoaeei ieiu aia yoya iyo aeeyy Oa. Oo?eiuioaa ayeya oa? aoeaai aaoaa
oaiaaa aa?eoaa? e?eyy” ay? oyeyya ??a?i aa?ea. Oii?ee oai Oyi???eieea oa?aaa
An?oye aiaui o?aa??i ay? eoya aay?eai ayeaeea iu o?eyyi aa? “Oa? aoeaai aaoiu
?eiu oa?eoa oaaaonai oenua ?eiu oaioaoaa? ?aua. Aoeaai aaoiu ?eiu oa?eoa aooa?nai
oenua ?eiu a??ai??e? ?aua. Oy?yy oyy?eia aaeeaa a????? a?an?ia?? aaeeaa” ay?
oyeyya yoya o?iee ?nii? Oyi???eieea o?iaye? oo?eieai iae?eaa.
Oyi???ei ao a??oye aie? aaauioaa aiaoae oieaii oiaoiinii iu oae iooaaa? ooo?aeoa?
nae ianii ca?ei aee aooa? e?eyy. Oyi???eiee aeiaa oanaaaaa iyaoayo oen o??eei
oyioye eeio?? yoyenyi aeeyy.
1178 iia Oyi???ei a?aai aieii o??? Oae?ooaaan oy?oyi ?o??a?? aa? aoeaaaanai
e?ayayy aooaai aaao ay ayaaeea o?e?ae?? aaeoae ayiyo Iyaya aeiaeeioai aiaoeii
e?ya. Iy?aya aeiaa aio?ii Oaaea iy?aya, Oaaa iy?aya, Oaaan iy?aya ay? ao?aai
oynyao ooaaaaaaaa aae?yy. Nyeyiay i??iee ?aiaaaa iooaaaa?, c??i oaeaa?aa ?aeae?
aeiaaoae, aa?ooi oaeaa?aa iei e?ayaoye ieeeaya aae?yy. Oaaea iy?ayaeei oy?a??i
iu Oiaoia aaea. O??ieea ayoee oieoie aieioii? ieiii?ii Oiaoia ayoe ayaya aae?yy.
Oiaoia ayoeei a??a eo ?eeya? ayaya aae?yy. Oi?ei ?eeeei ?ii? eo ?eeya? Ieoiiooaaan
?ye?i o??oieea aoe? aaaaa ya? aaeoaa An?oye aaaoa? caeoo a?na?ea ?ciyaoyy oii?
cai coo?o iu aoeaa? yoiy?yy aieainii aeeyy. Eiayya Iy?aea aieii Ai??eaei oi??
aeiaa ?o??o?i aie?yy.
Oiaoia ayoeei oy?a??a A??oy ??ei, Ooaa?ei yiayi oi??ua ii?ei ayy?yy noiaeaaa
Ao?oai Oaeaoiaan Oyi???eia aa?u? aaaoaa? oieiiin iu yaoaaaa. Ao?oai Oaeaoi ooeui
ooaoe aya? oaoaaeai iiaie oo?aao a?aaa?e eo oea?? ay? oie ie?o aeaa?onai ooaoe
aeeyy.
Oiaoia ayoe ao?aai cooi oy?ayy caoe?? ao?aa aaoei y?ya? a?i ooaoea oo?aa? Oyi???eia
ieniia?e. Oyayya Oiaoia ayoe “?ye?ia aoeaaeaanai ?o??a?? aaao ay? e?yya A??oya
ieeii. Iaii oa?uoaaay” ay? oyeyya oy?ayy aaai aooaa. Oyayya aea aaaoa? A??oy
??eia eo ?eeya?aeei a?? ?eeay? a?o?a ?a? Ni?eayeeea Oaaoae Aa?iaea aa?yy.
Oyi???ei ia? Ao?oai Oaeaoi ooeui ooaoea oo?aa? i?niu aa?aa o?ua iu Oae?ooaaa
aa?eaaa? aaenai no?aai?aa aiaiia aooa? aa?aoua ya?naia?e. Iy?aya ?iyio?? aoonai
ynyoeea eaaeaoaa? Ayea??oye, Aii??e, Cyeiy ao?aua o?uaaa? ooeiaan aooeaa? “Ao?aai
Iy?aya ay?oyy oa?eo iu oo, ooeaia a?ayo iu ??. Ao?aai oiiia oaiaa? iyayya e?”
ay? yaooeaa. Naeou ao?aa oyayi ?a?? Iy?ayaeea oaaiaaa oya ?iyoyy? ay?oyy aoonaiua
oyenyia nay Oyi???ei ia? ooeiaan aoo? e?ya.
Yiy oaaa a?oeaan oyeoy?nieeayy Oyi???ei Ao?oai Oaeaoi ooeui aa?ae ay? ?cyya
ooeaa o?oyi aeoe?? oyiayyn aoo? e?iyaoyy “Ao?oai Oaeaoi ooeui a?eea oycyy ?
ia?oaoa?e” ay? oaiaa?aaeai ???eea?? aaaoaaa.
Ao?aai Iy?ayaya yoiy?yy aoeaaeaanai ?o??a?? aaaoaa Oyi???ei o??ei i?o?n ooe
Oii?ee oaiaan oy?aeei ooneai? aoeoaa? Oana?, Ayea??oye oi??ii aaaooeaiOooeui
oa? ooaoea aaoei i?eii.
Oai ca?oaa aooaa? Oyi???ei ia?o oae aa?eoeaaa “?aiooa a?? Oi?oiiaa ?eao?o iooaaea?
aaeaaa. ?e oyia i?e? iyayy o??ay. Ae yiayyn oi?? o?iyi oy?ayy? aa?ooi aa? aieaii
ii?ai?. ?aiooa a?? oyiayynyy oi?? o?iyi oy?ya aa? c??i aa? aieii ii?aia. Oycyy
ii?aioua ?aiooa a?? oiaoiiooaae” ay? oyeya.
?aiooa aya? ?aa?ai iaiaoii a?a??a Oyi???eioye ian ?aooo, o???e naaiu oieaiioie
aeeyy. Oyi???eiee a?aaaao ?aeei ayya iaia Aiaii?a? iya oaaaaeei aaeeaaaia ?a??ooa
iaiao Aaaioai O?eaioae aeiaeei iya ?e?yinyi yoiy?aeea iecie? aaaaa ???eei oaoaa?
yi aieai?yy. Oy? yoiy?yyn o??n?i o?aa??ieea ?a?e?aae ay? iy?ye?yy. ?????? oyeaye
oa?u iaiaoii aynyi ?a a?yy. O??iee oie? ??eeioyi ?aa?ai iaiaoii aie?yy. ?aiooa
aie ?aa?ai iaiaoiu oie? ?aeei o?i ?i. O?e?i ioo?ui ayya aeae? iooaaeaaaa aae?yy.
A?aai iyayi ianoaeaaa Oyi???ei ?aiooa oi?? ?aeeei oaao Iiii i??iee i?n?i ayy?
iaaaaaa aae?yy.
Oyi???ei Oiiee oaiuoaan aooa? ay?oyy oa?eaa, Oana? Ayea??oye oi??ii ?aiooaa
eeayy? Oii?ee oaiu ?a aieii ???eei ayi?eya o?nnyi naiaaaaa oye??e?yy. ?aiooa
iya oaeaa? Oii?ee oaioae ao a?? iyo yaaaaa aiai?, i?a?? oaeaa? Oyi???eioye aaaaaaa
aia aieieoniiua naia? Iy?aeaeea oaio?ai oioeoua c?ao????yy. ?aiooa “Ao?aai iy?aeaeea
aae?? aiaui ?o??a aa? ?aua. Oii?ee oai ao Ao?oai Oaeaoiu ?a???? ya? Oyi???ei
aiaoae Iiii i??iee yoiee Aioioai Aii??ea i?. Ae yiayyn oi?? o?iyi oy?ya aa?
oyia ieeeua” ay? oye??eya. Oana?, Ayea??oye oi?? ay?oyy aooa? ?aiooui ?aeea
aoaaa oyeyya oeiaa? Oii?ee oaia oye ?a?o??? oaaieeoeea ci?ea. Oyi???ei eiay?
Oii?ee oai, ?aiooa oi??oie oieaii oiaoiia. Yiy iu Iiiaieui eo oaaio oenua aaeaooeao
Oyi???eiee oen o??eei oyioeeei o??oyia ?ooae aae? ycyeaya aeeyy.
Oyi???ei ao?aai iy?aeaeea aaeeaoaa? oy?ya aae?eaa. An?oye aaao?ui ?aa caoe??
aaenai o?i ee?? oy?aeei iya oynya iu Oae?ooaua aaaa?, i?a?? iya oynya iu ?aiooua
aaaa? ?ianyi oynya iu na?eiai aooa?nai aeeyy. Oa?ei Oyi???eia oy?ya aaeaaaa?e
aieioii? ???eei oyayi a??, aii??e, Cyeiy aieii o??ia oa?uyaeaaaao iya coo aa?oe
o?iyy ooaeooeaa. Oyaayy? iu aaeeaaaia aie oy?ya, aooaaa e?yoyy?yy iae?ea a??y.
Oyi???ei oa?uyao ia?aa ooaeooe?, aaeoae Oii?ee oaiu oy?ya o??? e?ya. Oya oy?ayy
ieee??eyya Aioioai Aii??ea i?e? ?aiooui oy?yaoye ieeeya. Yiy ?aa Oaaea iy?aeaeei
Oiaoia ayoeei oy?ya Aoo? oyy?o, Oaaan iy?aeaeei Aae? ?n?iee oy?ya Nyeyiaeei
Oaeooi a?aea, Oaaa iy?aeaeei Oaaoae Aa?iaeaaeei oy?ya Oa??eei oaea ooa?aaia?
aaoeeaa. Ao?aai iy?aeaeei oy?a??a oii?iiaii ieeyya caeoae aaca? aaenai a?a??a
Oyi???eiee eo oy?ya aiaoieoui ?eiyy naiaaa?e aieioii? ayeoayea?e a?ei o??ei
noo? aaeeaa.
Oyi???ei, Oii?ee oai, ?aiooa ao?aa, Iy?aeaeei oy?ya oii?iiaii oie caeoae aaeaaaa
aoeaeai ayiyo aae?aoaa? o?e?ae?a. Oya o?uaaa? Oiaoia ayoeea aa?eoaa? oeeay?,
nae caiaeaai o?ieei oaaaa? Oeeai i??ieea aaoeaaa Aoo? oyy?o aiaoeii i?eii.
O?i? aoiaui aeaaa oyayi o?iyi ii?uoii aiaoeii i?io ?eiyy ooe oaaua aiinieai?
on i??ieea oaeaeoeia. Oyi???eiee oy?ya Oaaa iy?aeaeeioieea a?neyi aae?? Oaaoae
Aaa?iaeaa aa?u? aaaaa oaaonai a?ia? c??? Ao?oai Oaeaoia o?e?o??? yaooeai, A??oy
??eia aoeaaoaa i?ieonii ao?aai cooi Iy?aeaeea oieaie aa?aaeai onoaa? yin o??oaeea
iu aiie ca?o aieaii ieceia. Oya, iy?aeaeei “y?oyi ??aeea yaay?oye aae??, yin
o??oaeea ooo oaiaa. Oooaao ainaua iu oiini?oie aae?? oioie oenua iu oioe?oie”
aaaooeaa.
Oaaea iy?aeaeei iooaa ayy? oaaai ianoae o?? aaioaa? oio?iia oee? aaea. O??iee
iy?eea O??? ayaya a?yy. Oyi???ei o??ieea ii?ei ayy?yy a???yi yanaa? ??e?i yoayy
ayeya aieaii o??a??eya. ??e?i ??ei o??a ?cyya ooi eo aayna? “Yiy o??oaeea ???eei
?? iyo oy?yya. Yiy o?? ?aia ?a?? ?cyo i?a, o?i? niinio ?eo aieooaae” ay? a????
ay?ayayy aaaa.
Oyi???ei aia i?o?aoyeayy ieee? ao?aai iy?aeaeea aeeenyi yiy oaaaaeei ooeaeaaaiua
o??oyia “Aoo? oyy?eei aaeeaaai” ayaya a?yy.
Oyi???ei ?aiooa oi?? Oi?oiiaa ?eao?o oaio iooaaeaaa ?ee oaaan aieia. Yiy caana?
Oyi???eiee iy? aeaa? oeai aoo?neaa. Oyi???ei, Oii?ee oai, ?aiooa ao?aai oieaiioiu,
Iy?aeaeea aiaoienii aaeiu yeaeoaan oieo ieii iaia aeiaeei oy?a??i ia? Oyi???eieea
???? i?ayy? oa?ao aieia. Oooaeeaae, iaii ?aiooaa oa?uyaeaaaa? aaeaaa ? oa iu
An?oye aaao?ui a?a e?aya aonaaan ee?? Oyi???eiee c?a oyi??e? “Oyi???eiayy aooa?
i?ii” ay? aaiaaa y?eo aieia. “Aoo? oyy?eei aaeeaaaiua” ?aiooa Oyi???eia A??oya
y?a??eyi aa? ?o?? aaao o?aeea aiai? aae?yy. Ayoye oy?ya ayy?yy yiy aaeeaaai
iu Oyi???eiee aae? noo?eea ayo???e?, oyioye ooeaai cioeii aaeaooeao a?aa ?aaaa?
oeeayya aia i?o?aa?? ooaa?aa ?iyi?, ya aoeao ooiaea?e cai ?aia?ui iu iioieaii
aie?yy. ?aiooa aan aia Oyi???eiayy ayi?e? ai?aa yoiy?eea iu aa? ?ao?e ayiaaa
???eea iu aaaao aec ay? aiaiia ayoye Oyi???ei aenua aiai?, o??yyayy oyeyoeea
oe?yynyi aaeia. ?ee oaaanui aioi? ycaoo?oiooa Oyi???eieea aaaao aieniii? oa?uyao
ia?ui iu nyoaye ? oeeo oaianai aaeia. Eiayooye cy?ya ?aiooa ai?aaea? aaenai
aia i?o??? aa ?cyo aieia.
Ieeoeei ii oiieeui 1181 iiu aeeaeei oee?eui coiu oy?a???i na?ui a?aai co?aaaiu
?a?? Oyi???ei ?aiooa oi?? iooaa nieu? aye?yy? on naeoae aaca? i??oyy? y?eeoaaa
ay?yy aooeaa? oy?ya o?n?ao?? a?aaeaaa o?a?ee??. Ieii a?a e?ayaoye oi?? iaiaoiu
i??aeeei oy?ya oyayi cooaaa? o?a?e? Oyi???ei, ?aiooa oi?? eo i??aeeei ?ii? a????
oa?oooeai ya? aaeeaa. Oyaoye ?aiooa o?in?a aoe?ooeai oa??
“Oyi???ei aia ieiu
Ooeaia oaoai aooy
Aaoo?eia ay? aieooaae
Ae c?a ??.
Aiea oaoai aooy
Oiiu?ei oo?aa?ei ia?o
Oiie aieooaae
Oi?eaa?e aeo ??” ay? aeo?? oaooo ?a oyeya.
Oyi???ei o??iee ?o ay? aaeaaaa ieeainiia?e. Nyi oio?iia, i??aeeei oy?ya o?eyyi
aaeniaa, yy?eeioyy oy?ayia a?o?? i?iia “?aiooa? aia ooeaia oaoai aooy, aaoo?eia
ay? aieooaae, aiea oaoai aooy, oiiu?ei oo?aa?eia oiie aieooaae” ay? oyeeyy.
Yiy ?aeea ae ieeai? yaaaa oaiaan anoooaa? e?eyy” ayoya ??e?i yooye, iya oy?ayia
noo? aaeaaa A??oy ??ei o???? aaaaa “?aiooa aiaua aia?oai oeaaaa caioae ayaya
?i. Iaii aeaiyyn oea?yy. O??iee oy:enyi ?a aie iiaii aiaua niiaio naiaaoaeaaaaa.
3?aiooa ?a aie ooe oea i?o?? ei? aooy. Iaaaa ooe iyo o?oea aieooaae. On oea
i?o?? ie? ?cua, iaa oiie oia oy?yye aieoooae aynyi naiaaoae ?i” ay? oaeeaa?eaaa,
o?? ieiu ?e ?aiooaoae aae?e? aaaui aia ?i. Oyaoye oy? iaii ?aiaea aoaooaaa?
oa?? aaeia. Oy? aooo aynyiayy aooa. Aea o??iee aoonai aaca? aooea?e, o?i? oo?o
yauy ay? oyeya.
Oyi???ei i??aeeei ooaaa, iaeaaaoeei i?ie iu Oae?ooaui iooaao a?o?? i?ea. Oae?ooa
ay? niinioui cy?ya aae ayy? oin aonaanai iyo Oyi???ei oeeayya o??iee yo o??oa??aeei
oi?neua o?a?ea?a. Oana? “?o??a?? aauy aoaa” ay? oaiaeei o????ia oyeya. “oae?ooaua
aae?uy” ay? ayea?oye naiooeaa. Yiy ?aa Oyi???ei iyayio a?aai an o??nyi aieioii?
yiy oy? oy?aeea oeeaay?eyoayy y?a??e? oie?ooe? aiaiooie aie?yy. Oy?, Oae?ooaua
aae?ao oo, aaeo oo ay? aiaieoeeeya. Oyi???ei aieii o??iee iaia aeiaeeoaia o??ooenai
oi? o?i??eeea iu aiaaie Oae?ooaua iyai?n?i ?inyi oia?ia aie?eoiii? naiaaaaia.
Ayoye iyaa, i??ayeeyi ya? aaeaaa. Ianoaiaooa oeeayya yoiy? o??oya oaio yaaa
ooe oyayia oi? o??ay? aieii. I?a??oyea??? aaeoao ayeoayea?e, oy?ya ii?u o??i.
Oae?ooa aaeaeua iyayya, oy?ya o?a?ea?i aae?aae aoeaa?e aaeaaea o??? aieii. Yiy
a?oieea y?ayo??eyi aiaiia yoyno iu “Iiaiea aeaoaa oieaiea iu ayaya ?i” aieioii?,
a?o o??yy o?ae????e? aaeaaaa, Oa?aoaae Oe?eeooaeei ay?eea aae?? o??ieea aiuaaa?
iu aa?eoaa? ci?ea ooeooaai o?i? aoiaui aeaaa oeeo o?ae?a. Aya?oye Cyeiy 20 ii?uoii
aaaooe? c??i oaeaan iu, Oana? Aii??e oi?? i?i o?aee ii?uoii aaaaa aa?ooi oaeaan
iu aae?ai i?ia. Oyi???ei 30 ii?uoii aaaooe? aie o?? aie? oaec o?aaan iu aae?aa.
?eanyi oaaei ii?uoii ??e?i yo, A??oy oaoai oeeaya aaonaa o?i??neea oaiaaae?
a?a iu ?eaya.
Yiy ?aa Oa?aoaae Oe?eeooaeeioai oioaaa?e aae?yy. Oy? ?a?? Oae?ooa ia? I?aae,
Nioaoae oi?? oaoiu ianiu iae?ua oee? o?i? aoia o??oye a?oeaaaa a?ia?? oa?aaa
aaea. Ayiyo ii?ei o?a??a??i aa?ao ?eiyya niiniia Oa?aoaae Oe?eeooa ny?ea o???,
ay?eeioiyy aooaai “O??ayi coaoay. Oyayi oiiiaeei ?ii? Oyi???ei iaaoaa i??eyy
aynyi ?eiyy aaenai. ?o?? aaaoaa? aiaoeii e?? aae? iyaiy” ay? oyeyya yoiy? o??oayy
oaio aaaaa oyai ayy? aaenai ii?uaii? coaoai caee?, ?aiooaoae ieeeyoyy? o?ae?a.
Oiao oiaaa?e yaaai ?eanyi o?i??n naia?ai a?eeay? ie? i??iui ie ooaoe ?oo coaoaa.
Oyi???eieeoyi, aae?? i?iia i?oe? yanai ya oiaoee, ?oy? oiieiiin ??? ?i ieniia?e.
Oa?ei iya o??oya ciani? aaeoua oa?aa. Oyi???ei na?iu ay?yea o??ieea a?ei oa?aae
a?aaaa ianiu o?aa??i aaea. Oyi???ei a?o?? i?iia “?e ?oi o??oya ay” ay? anoonaia
?aae o?? “Ieiee iy? O?o???, Oae?ooaui e?ayiee o?? aaeia. Aaa yy? ieiu coao?yy.
Ae oioa? aaeaaaa aaioaa?aa oioi??yy” ay? oa?eoeaa. Oyi???ei ii?eiiin aoo? o??a
aaaooeai a?aan o??yeoyi e?? aaeaaa ??eei yoeei oy?aeea oinii i?e?, “Yy? ieiu
yy, ae aan iya o?aa??i ieeii. Oaia ayeya aieai? ay? oyeya. ??eei yo oy? o??a
a?eoaa, i?ayia aoeaaoai oa?aaanai aieioii? ooi ? eo aayna? “Oae?ooa aeaieea
oyyeeei on oe?aya, oyayyi ?oeoo oaaa?aa ay? oyenyi aee??. ?i?? oyyeeei on aoeaa
aieii oia?aaa ?iaeeo aieeii. Yia yiy o??oaeei ao?oo aaeoa?e. O???oee yiy o??a
ae aan ???ee? aaaaa oy?yy? ?na?a. Oi?ei Oyi???ei ?aia ?a?? ?cyo i?a, o?i? niinio
?eo aieooaae” ay? oyeyya oinii aaaa.
Oyi???eieeioyi Oae?ooaui iooaao aoonaia?e, oyyo yaaaa ayayy i?ioui aeaaa oa?nai
?eiu aaaoai aee o?i??n ?aiooaan nae? oyaieea iyoyi e?nyi aaeeaa. ??ia ?aeae?
aeiaeei Oa?eoi-Oaio?aoi, Oa?oae-Oaoo?aoi, Oa?aiaae-Oaoo?aoi ao a?? ao?aooe o?i?
a?eyi i??nyy? a?eoyi e??yy. Aan Aa?oaa aeiaeei Oaaaai, Aaeao?oai ao a?? oaaooe
i??i e??yy. Aa?oean iaiaoiu Ooaeeae Oiain ao a?? oya??e aee ??o?? aaaaa i??i
e??yy. Aaa?ei iaiaoiu Oi??e, ?n?i ?aa?i, O?o???n ia? iyayi o??yy aieii i???
e?ya. Aan Aii??eei a?? ?ayeyi ?a?ae, Cyeieei a?? ?ao?oai ia? o??? e?ya. Eiay?
aaeoae N?ayaye aaaoa? o?eaioae aeiaaan nae? Oyi???eieea oin? e?ya. Ieeo 21 iaiaoiu
coo ee?? iy? ooooae o?i aaeeaa.
© Ávõ ýðõ õóóëèàð õàìãààëàãäñàí